Homepagina

Het verdienvermogen van Nederland staat onder druk. Terwijl de Verenigde Staten en China grootschalig staatssteun verstrekken aan de eigen bedrijven, zijn de groeicijfers hier al jaren laag, verlaten multinationals als Shell en Unilever het land en is de productie in de industrie de afgelopen twee jaar gekrompen. Wat te doen?

Luchtvervuiling vormt niet alleen een risico voor onze gezondheid: het beïnvloedt ook gedrag en productiviteit. In deze aflevering bespreken we haar onderzoek naar hoe fijnstof het zoekgedrag van werkzoekenden beïnvloedt.

Als modellenmakers in de wereld van bestuur en beleid geloven dat het model de werkelijkheid is of in de toekomst moet worden, dreigt er gevaar. Dan verdringt technocratie de politiek, of erger nog: helpt deze welke politieke meerderheid dan ook aan de schijn van wetenschappelijke legitimiteit.

Meetfouten in de economie zijn omvangrijk maar worden ­zelden of nooit transparant gerapporteerd. Wat voor impact heeft het negeren van deze meetfouten op economische analyses en beleid?

De opbrengsten van de vennootschapsbelasting – dat is de belasting op de winsten van Nederlandse bedrijven – zijn ondanks de ­corona- en energiecrisis in vijf jaar tijd bijna verdubbeld. Deze stijging doet zich voor bij zowel het mkb als het grootbedrijf.

Ook in 2023 hebben veel partijen meegedaan aan de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s door het Centraal Plan­bureau (CPB). Maar voor het eerst hebben de niet-doorgerekende partijen een meerderheid in de Tweede Kamer, en slechts een van de vier coalitiepartijen heeft een doorgerekend programma. Is de doorrekening nog houdbaar in de huidige vorm?

Sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 hebben westerse landen exportembargo’s ingevoerd die de export van goederen met militaire toepassingen naar Rusland moeten beperken. De effectiviteit van die embargo’s wordt echter beperkt door een toename van militair relevante export naar Rusland uit derde landen, die geen sancties oplegden: met name China, Turkije en landen in Centraal-Azië.

Beleidsdecentralisaties kunnen bijdragen aan de brede welvaart wanneer ze gemeentelijk beleid beter laten aansluiten op de voorkeuren van burgers. Mijn proefschrift onderzoekt verschillende politieke voorwaarden voor zulk ‘lokaal maatwerk’.

Op 27 juni hield Lex Hoogduin zijn afscheidsrede aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daaromheen was een symposium georganiseerd met als centraal thema ‘De maakbaarheid van samenleving en economie’. Daarbij kwamen ook de macro-economische modellen aan bod, waar ­Hoogduin vooral de beperkingen van ziet.

Begin augustus was een turbulente periode voor de wereldwijde financiële markten. Aandelenindices in de VS en Japan kelderden en veerden daarna weer gedeeltelijk op, terwijl de rente op Amerikaanse staatsobligaties en de wereldwijde valuta’s sterk schommelden. De volatiliteit op de aandelenmarkt lijkt echter niet te zijn veroorzaakt door een reëel economisch probleem.

Begin september presenteerde Mario Draghi 170 aanbevelingen voor een competitiever Europa (EC, 2024). We spraken hierover met Tijn Croon, die juist samen met zijn coauteurs een ESB-artikel had afgerond waarin ze pleiten voor een Europese groene industriedeal (Croon et al., 2024).

Na de stijging tijdens de coronacrisis ligt de spaarquote (het aandeel in het beschikbaar inkomen van een huishouden dat niet aangewend wordt voor consumptieve bestedingen) in 2022 en 2023 gewoon weer op het niveau van voor de pandemie. De verhoopte ‘inhaalconsumptie’ lijkt uit te blijven.