Inflatie raakt niet alle huishoudens evenredig. Vaak wordt er uitgegaan van de gemiddelde inflatie, maar wanneer er wordt gekeken naar een index van de primaire levensbehoeften, zoals woonlasten, energie en voeding, ontstaat er een ander beeld.
In het kader van onze strategische afhankelijkheid wordt veelal naar sectoren en goederen gekeken. Een sector- en productbenadering is echter blind voor technologische ontwikkelingen, en daarmee ontoereikend voor toekomstgericht strategisch beleid.
De Praktijkondersteuner Huisarts Geestelijke Gezondheidszorg (POH-ggz) moet de druk op de ggz verlichten door de lichte gevallen op te vangen en te behandelen. Jaarlijks komen meer dan 600.000 mensen met psychische klachten bij de POH-ggz. Maar is dat wel effectief?
De wereld gaat van samenwerking naar keiharde geo-economische competitie. Een opdeling in vijf dimensies toont waar en hoe beleid ingezet kan worden om in deze wereld economisch te floreren.
In 2029 wordt de kinderopvangtoeslag afgeschaft en bijna gratis kinderopvang ingevoerd. Dit betekent een forse extra investering van ruim drie miljard euro per jaar. Volgens het Centraal Planbureau zijn de baten van deze investering heel beperkt. Maar de positieve arbeidsmarkteffecten lijken onderschat te worden.
De Nederlandse economie is een van de inventiefste ter wereld, maar commercieel succes blijft grotendeels uit: Nederland kent weinig jonge snelgroeiende bedrijven die meer dan een miljard dollar waard zijn (unicorns). Hoe kan dat beter?
Door de oorlog in het Midden-Oosten zijn de brandstofprijzen voor een tweede keer in de afgelopen vijf jaar flink gestegen. Hoe kwetsbaar dit huishoudens maakt, ligt aan het deel van het inkomen dat wordt besteed aan woonlasten, uitgaven voor autobrandstof, elektriciteit en verwarming. Die kwetsbaarheid is deels geografisch bepaald.
Deeptech-start-ups richten zich op baanbrekende technologische innovaties. Dit geeft ze een risicovoller profiel voor financiers. Overheden ondersteunen waar nodig de financiering van deeptech-start-ups, maar bereikt deze ondersteuning deze specifieke bedrijven?
Om de geluidshinder, stikstofuitstoot en CO2-emissies te verminderen, probeert de overheid Schiphol te begrenzen via een maximumaantal vliegbewegingen. Tegelijkertijd wordt echter de hubfunctie ondersteund via tarieven en fiscale uitzonderingen voor transferpassagiers. Die combinatie houdt perverse prikkels in stand.
Er is een politieke wens om investeringen in Nederlandse start-ups fiscaal te stimuleren. Aan welke voorwaarden moet zo’n regeling voldoen om doelmatig te zijn?
Zeven van de negen planetaire grenzen zijn overschreden. Als beleidsdiscussies zich op deze grenzen richten, is dit echter vaak op slechts één of op enkele grenzen tegelijk. Het risico is dat verbetering in een domein zorgt voor een verdere overschrijding van een andere planetaire grens. Dat speelt sterk bij de verduurzaming van de voedselvoorziening.
De hervorming van box 3 dreigt te verzanden in kritiek op de vermogensaanwasbelasting. Het kabinet wil uiteindelijk een integrale vermogenswinstbelasting invoeren. Dat zou onverstandig zijn.
Box 3 moet op de schop en de discussie richt zich voornamelijk op de keuze tussen een vermogensaanwas- en vermogenswinstbelasting. Wat betekenen beide systemen voor de belastingopbrengsten, portefeuillekeuzes en de welvaart?
In september 2021 publiceerden we in ESB een afwegingskader om beleidsmakers te helpen bepalen wanneer zelfvoorziening nodig is (Linssen et al., 2021). Met de huidige geopolitieke spanningen is zo’n kader nog relevanter dan toen. De huidige ontwikkeling vragen wel om een aanscherping.
