Artikel

Ondanks grootschalige investeringen in waterkwaliteits­verbeteringen, gaat Nederland volgend jaar de waterkwaliteitsdoelen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) niet halen. Aanvullende marktgerichte oplossingen zijn nodig om de maatschappelijke kosten van watervervuiling te internaliseren.

Stijgende uitgaven aan klimaat, defensie en vergrijzing belasten in veel landen de overheidsfinanciën. Het inzichtelijk maken van de verdeling van overheidsschulden tussen generaties, wordt daarom steeds belangrijker. Een herberekening van het houdbaarheidssaldo geeft een indicatie in hoeverre overheidsschulden worden verdeeld tussen generaties.

Sinds 2020 zijn de tegoeden die publieke instellingen aanhouden op een bank­rekening van de Nederlandse staat meer dan verdrievoudigd. Deze toename in schatkistbankieren heeft gevolgen voor de openbare financiën.

Steeds meer politici lijken open te staan voor afzwakking van het Europese klimaatbeleid, mogelijk omdat ze vrezen voor electorale gevolgen. Maar stemmen mensen wel vaker tegen het klimaatbeleid in regio’s met meer industriële CO2-uitstoot? Een analyse van de uitslagen van de Europese verkiezingen in Nederlandse gemeenten.

Economisch beleid veronderstelt vaak impliciet dat mensen zich relatief gemakkelijk verplaatsen naar plekken waar onderwijs- en arbeidsmarktkansen zich voordoen. De mobiliteit van jongeren blijkt echter relatief laag en verschilt per regio en opleidings­niveau. Wat betekent dit voor regionaal beleid?

De Beer (2026) stelde recent in ESB dat de projecties van het ­Centraal Planbureau de stijging van de AOW-uitgaven ­overschatten. De aannames in de projecties zijn echter in lijn met ­de ­historische ontwikkelingen.

Hoge autobrandstofprijzen brengen een beperkte groep Nederlanders in financiële nood. Elektrisch rijden vermindert de kwetsbaarheid voor hoge brandstofprijzen, maar de aanschafkosten van een elektrische auto vormen voor lage inkomens een drempel. Een lease-subsidie kan huishoudens over die drempel helpen.

Collectieve warmtenetten spelen een sleutelrol in de energietransitie. De Wet collectieve warmte introduceert kostengebaseerde tarieven om de warmtetransitie te versnellen. Welke impact hebben kostengebaseerde tarieven op de warmterekening van huishoudens?

Volgens het rapport van Draghi is de adoptie van digitale technologieën essentieel voor het verhogen van de productiviteit van Europese bedrijven. Bedrijven in agglomeraties zouden hier eerder toe overgaan, maar empirisch bewijs daarvoor is schaars vanwege beperkte data over technologie-adoptie. Vacaturegegevens bieden nieuw inzicht in de adoptie van digitale technologie.

De economische impact van de oorlog in Iran is beperkter dan die bij eerdere grote energieprijsschokken. Dat komt door de afgenomen olieafhankelijkheid van moderne economieën en een groter aanpassingsvermogen.

Nederland behoort tot de Europese innovatietop, maar nieuwe technologieën worden in bestaande bedrijven langzaam toegepast. Naast gebrek aan kapitaal en marktfragmentatie spelen arbeidsmarktinstituties mogelijk een rol.

Professioneel communiceren is veel eenvoudiger geworden door de brede beschikbaarheid van AI. Werkzoekenden kunnen eenvoudig sollicitatiebrieven en cv’s opstellen, en bedrijven kunnen deze sneller verwerken. Als zowel werkzoekenden als bedrijven LLM’s gebruiken, kan dat echter leiden tot een slechtere matching en welvaartsverlies.

Met de ongekend snelle adoptie van ChatGPT na de lancering in november 2022 veranderde kunstmatige intelligentie (AI) in korte tijd van vage belofte tot alomtegenwoordige werkelijkheid. Een verkenning van de mogelijke gevolgen voor de arbeidsmarkt en de implicaties voor het onderwijs.

Nederland is sterk afhankelijk van niet-Europese aanbieders in de cloud- en AI-stack. Deze afhankelijkheid is risicovol en zet het concurrentievermogen onder druk. Hoe kan Nederland meer controle krijgen over zijn digitale infrastructuur?