Promotiebespreking

Veel economisch onderzoek verklaart op basis van langetermijndeterminanten de langdurige verschillen in de economische ontwikkeling van landen. Hiermee kan de schijn worden gewekt dat landen lang geleden een loterij hebben gewonnen of verloren, waarbij de winnaars van toen nu nog de bbp-lijstjes aanvoeren en de verliezers nog steeds het lijstje afsluiten.

Een enkele plank voor de deur kan het verschil maken tussen een droge vloer en tienduizenden euro’s schade: nu de zeespiegel stijgt en rivieren vaker buiten hun oevers treden, wordt het van steeds groter belang om onze leefomgeving waterbestendig te maken.

Grondversnippering en gebrek aan eigendomsrechten zijn grote barrières voor industriële ontwikkeling in opkomende economieën. Overheden kiezen daarom steeds vaker voor onteigening (gedwongen uitkoop) om private investeringen te stimuleren. Het is echter niet bewezen dat landonteigening industriële ontwikkeling doet toenemen.

Hard discounters zoals Aldi en Lidl worden steeds populairder vanwege hun lage prijzen. Ze winnen veel terrein in economisch moeilijke tijden, en deze groei blijft vaak bestaan wanneer de economie herstelt.

De grote digitale platformbedrijven – Microsoft, Apple, Alphabet, Meta, Amazon en Booking – hebben de economie fundamenteel veranderd. Ze bieden veelgebruikte diensten aan waarin ze vaak dominant zijn. In mijn proefschrift onderzoek ik de strategieën van platformbedrijven om hun marktmacht te behouden en mogelijke beleidsmaatregelen.

Waarom zijn sommige mensen veel succesvoller op de arbeidsmarkt dan andere? Een deel van de verschillen kan verklaard worden door verschillen in opleiding, talent en motivatie. Maar het is ook ­belangrijk om te begrijpen hoe beleid en arbeidsmarktschokken deze verschillen beïnvloeden. Dit is wat ik onderzoek in mijn proefschrift.

Sociaal-economische ongelijkheid zorgt voor verschillen in gezondheid, inkomen en onderwijsniveau tussen verschillende groepen in de samenleving. In mijn proefschrift bestudeer ik deze ongelijkheid en haar determinanten.

In de afgelopen tien jaar is de omzet van ASML jaarlijks met gemiddeld 18,4 procent gegroeid, met een gemiddelde nettowinstmarge van 24,5 procent. Dit succes is echter geen vanzelfsprekendheid. Als underdog in de volatiele halfgeleider­industrie heeft ASML in de beginjaren verschillende crises doorstaan. Wat opvalt, is dat het bedrijf sterker uit elke crisis kwam en telkens een sprong maakte op technologisch gebied en in marktaandeel, ten koste van de concurrentie.

Mijn onderzoek onder de Nederlandse bevolking laat zien dat in de periode 2008–2020 vooral de waarden van de millennials aan verandering onderhevig waren, en dat de babyboomers, de generatie X en de stille generatie vrijwel stabiel waren in hun waarden.

Mijn bevindingen maken duidelijk dat ­nature en nurture nauw met elkaar verweven zijn. Genen beïnvloeden omgevingsfactoren die men doorgaans als nurture zou beschouwen. Zo beïnvloeden de ­genen van ouders de omgeving waarin een kind opgroeit.

De dissertatieresultaten laten zien dat klimaatbeleid ingrijpende economische neveneffecten kan hebben door de interactie tussen klimaatverandering en ander marktfalen. Dit vraagt, naast beprijzing, om aanvullend beleid om optimaal te profiteren van positieve neveneffecten en om de negatieve effecten te dempen.

In mijn proefschrift bestudeer ik verschillende omgevingsfactoren en individuele factoren die van invloed zijn op het beslisgedrag van consumenten omtrent aankoop, consumptie en verspilling van voedselhoeveelheden. Hierbij richt ik me onder andere op de invloed van de portiegrootte op het koopgedrag van consumenten.