Auteur

ESB Redactie

ESB 4793: Verschillen door corona

In deze extra dikke ESB wordt gekeken naar de permanente gevolgen van de tijdelijke coronacrisis. Vooral de verschillen die zullen ontstaan worden onder de loep genomen.

Terugkijken: ESB Nieuwjaarsgesprek van 5 januari

Het ESB Nieuwjaarsgesprek van 5 januari is nu terug te kijken. Onder leiding van Esther van Rijswijk en Jasper Lukkezen bespraken Bas Jacobs en Pieter Gautier de weg uit de coronacrisis.

ESB 4792: Leenstelsel

De invoering van het sociaal leenstelsel ging vijf jaar geleden niet zonder slag of stoot. Ook nu nog is er veel maatschappelijke discussie over of het sociaal leenstelsel een goed of een slecht idee is. In dit ESB-themanummer maken we de balans op.

Uitgelicht: Energieprijzen

Veel weerstand tegen verduurzaming komt voort uit de angst dat de hogere energieprijzen gepaard gaan met lagere werkgelegenheid in energie-intensieve sectoren zoals de maakindustrie. Op basis van OESO-data laten Dechezleprêtre et al. zien dat die angst ongegrond is.

Uitgelicht: Belasting onbelangrijk

In Amerika groeit de loonongelijkheid sneller dan in Europa. Anders dan wat vaak wordt aangenomen, speelt herverdeling via belastingen hierbij maar een kleine rol.

Uitgelicht: Geheimhouding

Als er door ambtenaren gelekt kan worden, maken politici behoudendere keuzes en beslissen ze minder vaak positief over projecten die voor de samenleving als geheel wel goed zijn

Preadviezen 2020

Overzichtspagina preadviezen 2020

Uitgelicht: Staatssteun

Tijdens een lockdown van acht weken is subsidie op basis van loonkosten efficiënter om faillissementen te voorkomen dan een subsidie op basis van rentekosten. Dat stellen Gourinchas et al. met behulp van data uit verscheidene landen.

ESB 4791S: Duurzame landbouw

De landbouwsector staat voor grote uitdagingen op het gebied van duurzaamheid, en tegelijkertijd staat het verdienmodel van boeren onder druk. Alle reden voor een ESB-dossier over de route naar duurzame landbouw.

Nederlandse Economenweek 2020

Dit jaar is er zoveel te bespreken voor economen dat er is besloten om geen economendag, maar een economenweek te organiseren! De Nederlandse Economenweek 2020 vindt plaats van 16 tot en met 20 november en is volledig digitaal te volgen. Inschrijven kan hier.

Uitgelicht: Inflatieverwachtingen

Goed verankerde inflatieverwachtingen zorgen voor een stabiele prijsontwikkeling, omdat tijdelijke prijsveranderingen dan niet zo doorwerken in de loon- en prijsvorming. De verwachte inflatie in de komende twee tot vijf jaar in het eurogebied is sinds de wereldwijde financiële crisis echter aanzienlijk minder verankerd geraakt.

Uitgelicht: Pensioennudging

Keuze-architectuur heeft een significant effect op keuzes over pensioenopbouw. Het bieden van meer keuzevrijheid wat betreft pensioenopbouw kan de welvaart vergroten, maar het succes hangt wel af van in hoeverre mensen kiezen wat er bij hun financiële situatie past.

Uitgelicht: Activerend algoritme

Het inzetten van algoritmes bij het toebedelen van trainingen aan werklozen kan de efficiëntie van deze trainingen tot twintig procent verhogen. Cockx et al. passen machine learning toe op Belgische data over werklozen, voor en na het ondergaan van drie verschillende trainingen.

Uitgelicht: Baanpolarisatie

Immateriële technologische ontwikkelingen, zoals aan R&D gerelateerde innovaties, zijn in het voordeel van hooggeschoolden. Deze ontwikkelingen verhogen aanzienlijk de gemiddelde lonen voor hooggeschoolde arbeid ten opzichte van laaggeschoolde arbeid.

Uitgelicht: Betalingsbereidheid dierenwelzijn

Consumenten zijn wel degelijk bereid om meer te betalen voor een kip die een beter leven heeft gehad, zo blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt. Met name de toenemende populariteit van kip met een ‘Beter Leven Keurmerk’ (BLK) of een keurmerk ‘Biologisch’ en de daling in de consumptie van kipfilet zonder marktbreed keurmerk wijzen daarop.

Gemeentelijke bijdrage huurder verschilt sterk per regio

De belangrijkste gemeentelijk belastingen voor huiseigenaren zijn onroerendezaakbelasting (ozb), afvalstoffenheffing en rioolheffing. De ozb wordt betaald door huiseigenaren en de opbrengst is bestemd voor de algemene middelen. De afvalstoffenheffing wordt daarentegen betaald door gebruikers van woningen. Bij de rioolheffing hebben gemeenten de keuze om deze op te leggen aan gebruikers, eigenaren of beide.

Uitgelicht: Wishful thinking

De huidige politiek op het gebied van milieu en ontwikkeling zou je kunnen karakteriseren als wishful thinking. Tot die conclusie komt Arsel na een beschouwing van het beleid dat nu gevoerd wordt om de Sustainable Development Goals te bereiken.

Uitgelicht: Lage rendementen

De rente is al lang laag, en er zijn zorgen dat hierdoor ook de rendementen op pensioenvermogens lager zullen zijn dan voorheen. Ciurila laat met een theoretisch model zien wat de effecten zijn van een laag rendement op een optimaal consumptie- en spaargedrag.

Uitgelicht: Elektrische laadpalen

De snelle groei van elektrische voertuigen creëert een overeenkomstige vraag naar oplaadfaciliteiten. Maar waar precies moeten deze laadpalen worden geplaatst?

Uitgelicht: Beter competitief

Mensen die zichzelf als meer competitief beoordelen, hebben gemiddeld een hoger opleidingsniveau, betere banen en een hoger salaris. Buser et al. concluderen uit Nederlandse enquêtedata over karaktereigenschappen en carrière, dat competitiviteit sterker verband houdt met het behalen van professioneel succes dan zelfverzekerdheid, risicoaversie en openheid.

ESB 4790: Kansen voor de regio

De regionaal-economische verschillen tussen Nederlandse regio’s zijn de afgelopen jaren fors toegenomen. Doordat regio’s nu zo verschillen, is het verstandig om regionaal economisch beleid op maat te voeren. Goed regionaal economisch beleid kan wellicht een verschil maken.

Uitgelicht: Betere besluitvorming

Het verminderen van de hoeveelheid informatie dat gedeeld wordt kan de besluitvorming van groepen bevorderen. Dit vinden Schlangenotto et al. door middel van een online spel waaraan meer dan 500 eerstejaars bachelorstudenten deelnamen.

Uitgelicht: Dilemma overheidssteun

Als er soepele eisen verbonden worden aan de financiële steun aan sectoren die door COVID-19 zijn getroffen, houdt dit de werkgelegenheid op korte termijn op peil, maar het verlaagt op lange termijn de productiviteit. Bij een strikt beleid zijn de effecten omgekeerd.

Uitgelicht: Lager belastinginkomen

De Tax Cuts and Jobs Act, in 2017 door Donald Trump ondertekend, trekt investeringen van multinationals buiten Amerika aan ten koste van investeringen in andere landen. Boumans et al. tonen met enquêtedata aan dat Duitse bedrijven, met een significante aanwezigheid in de Amerikaanse markt, meer willen investeren in Amerika na deze belastinghervorming.

Uitgelicht: Minimumloon en productiviteit

Het verhogen van het minimumloon vermindert de groei van de werkgelegenheid en de winstgevendheid van bedrijven, maar verhoogt daarentegen de productiviteit van de sector. Dit tonen Alexandre et al. aan met behulp van een Portugese dataset. Bedrijven in financiële moeilijkheden worden sterker geraakt dan gezonde bedrijven.

ESB 4789: Banen behouden

Dat er een themanummer over de effecten van corona op de arbeidsmarkt moest komen, was al direct bij het begin van de coronacrisis duidelijk. De invulling van dat themanummer en vooral de toonzetting ervan waren dat echter niet.

Uitgelicht: Duurzame levertijden

Voor bezorgbedrijven is het efficiënt als leveringen aan consumenten die bij elkaar in de buurt wonen geclusterd kunnen worden. Agatz et al. vinden dat wanneer bedrijven hun consumenten via een groen label meedelen dat het kiezen voor een bepaalde bezorgtijd beter is voor het milieu, consumenten ook daadwerkelijk sneller kiezen voor een bezorgtijd met een groen label.

Uitgelicht: Gender bias door nudging

Om vrouwelijke studenten aan te moedigen om economie te studeren, is meer nodig dan het verstrekken van informatie over de studie. Dit blijkt uit een experiment van Pugatch en Schroeder, die mails verstuurden naar 2.000 studenten in de Verenigde Staten, waarin ze hen aanmoedigden om voor economie als hoofdvak te kiezen in het volgende studiejaar.

Uitgelicht: Loonongelijkheid

De ongelijkheid tussen lonen bij bedrijven binnen dezelfde sector stijgt. Cortes en Tschopp constateren dat de toenemende concentratie van productie in de maakindustrie hierbij een rol speelt.

Uitgelicht: Mantelzorg

Het bieden van mantelzorg valt velen mentaal en fysiek zwaar. Hoe groot die effecten zijn, hangt vooral af van persoonlijke omstandigheden, vinden Bom en Stöckel in een vergelijking via enquêtedata tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland.