Sociale zekerheid

Nu binnenkort miljoenen deelnemers overgaan naar het nieuwe pensioenstelsel, laait een discussie op over de risicogevoeligheid van het nieuwe stelsel. Toch blijkt juist het oude pensioenstelsel erg gevoelig voor financiële risico’s.

Het kabinet wil de kinderopvang aanmerken als dienst van algemeen economisch belang, zodat er volgens Europese regels geen sprake is van ongeoorloofde staatssteun als de kinderopvang (bijna) gratis wordt. Maar met dit besluit wordt kinderopvang nog steeds primair gezien als dienst aan werkende ouders. Wil het kabinet het algemeen belang echt dienen, dan kan zij de kinderopvang beter opnemen in het Nederlandse onderwijsstelsel.

De FNV wil dat per 1 januari a.s. het wettelijk minimumuurloon van 14,71 euro naar 18,28 euro wordt verhoogd. Dit is een stijging van 24 procent. Maar vanwege de koppeling aan de AOW is deze verhoging peperduur. Het is niet gek dat alleen de SP en PvdD dit voorstel hebben overgenomen: zij laten hun programma niet doorrekenen door het CPB en kunnen dus makkelijk aan gratis bier doen.

In Nederland hebben meer dan 286.000 personen een openstaande bijstandsschuld bij hun gemeente. Het kabinet wil gemeenten meer ruimte geven om deze schulden terug te dringen. In hoeverre verschillen bijstandsschulden tussen G4-gemeenten, en wat is hierin de rol van beleid en uitvoering?

Asielzoekers die een Nederlandse verblijfsvergunning krijgen, ontvangen bijna allemaal een uitkering om hun leven in Nederland op te kunnen starten. Voor de helft van alle niet-schoolgaande asielmigranten die zich in 2017 bij een gemeente in de basisregistratie personen inschreven, was een uitkering vijf jaar later nog steeds de belangrijkste inkomstenbron.

In Nederland vragen jaarlijks meer dan 80.000 mensen een bijstandsuitkering aan vanwege onvoldoende inkomen en vermogen. De aanvraagprocedure kan soms weken tot maanden duren. Wat zijn de effecten van deze wachttijd?

Sommige mensen zitten zelden zonder baan of vinden na ontslag snel een nieuwe, terwijl anderen vaak langdurig aan de zijlijn van de arbeidsmarkt staan. Machinelearning maakt deze risico-ongelijkheid beter zichtbaar. Hoe is kwetsbaarheid op de arbeidsmarkt verdeeld en hoe kan beleid hierop inspelen?

Om de armoede te bestrijden is het wettelijk minimumloon in Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba) de afgelopen tien jaar meer dan verdubbeld. De hoge lonen zetten de concurrentiepositie van Caribisch Nederland onder druk.

Gemeenten raken steeds vaker in opspraak over hun armoedebeleid. Ze vinden het landelijke beleid niet toereikend, maar iedere gemeente vult dit anders aan. Daarbij is het onduidelijk wat gemeenten wel en niet mogen doen. Het gevolg is grote verschillen, complexe constructies en een Rijksoverheid die gemeenten weer moet terugfluiten.

Een levensgebeurtenis, zoals ziekte of baanverlies, kan invloed hebben op het inkomen van individuen en huishoudens. In ­hoeverre compenseert het huidige belasting- en sociale-zekerheidsstelsel in Nederland dit inkomensverlies?

Personen in de Ziektewet hebben een onzekere arbeidsmarktpositie en gezondheidsproblemen. Vertalen deze specifieke kwetsbaarheden zich ook in een grotere financiële kwetsbaarheid?

De kinderopvang staat aan de vooravond van een grote transitie; het kabinet investeert de komende vijf jaar maar liefst 2,9 miljard euro in deze sector. Kinderen en hun ouders profiteren hier echter minder van als de stelselherziening tot hogere prijzen leidt.