40 jaar lang 24 procent pensioenpremie betalen blijkt wellicht onvoldoende voor een pensioen van 75 procent van het middelloon. Beleggen pensioenfondsen niet te defensief?
Het Nederlandse pensioenstelsel is wereldtop, zo blijkt telkens uit internationale vergelijkingen. Maar critici menen dat het Nederlandse stelsel onhoudbaar is.
Het vertrouwen van deelnemers in hun pensioenfonds is sinds de crisis afgenomen. Maar terwijl het vertrouwen van ouderen weer lijkt te herstellen, blijft dat van jongeren nog steeds dalen.
Hoewel de meeste pensioendeelnemers een vaste maandelijkse pensioenuitkering willen ontvangen, is er ook een bepaalde groep deelnemers die een hoog-laagpensioen of een eenmalige uitkering bij pensionering prefereert. Het gaat hierbij vooral om deelnemers die afnemende uitgaven verwachten tijdens hun pensioen of die onzeker zijn over de uiteindelijke pensioenhoogte.
Het voorstel om werknemers hun eigen pensioenfonds te laten kiezen, kan leiden tot strategisch keuzegedrag en daarmee tot substantiële discontinuïteitsrisico’s voor pensioenfondsen.
Individualisering van het pensioenstelsel maakt het mogelijk om leeftijdsafhankelijk te beleggen. Er is echter niet één optimale leeftijdsafhankelijke beleggingsmix: een modelmatige analyse laat zien dat de vormgeving van het beleggingsbeleid afhangt van individuele risicovoorkeuren en subjectieve inschattingen ten aanzien van rendementsverwachtingen en toekomstige inflatie.
Intergenerationele risicodeling lijkt geen sterk argument tegen een overgang naar persoonlijke pensioenrekeningen. Als een model (politieke) discontinuïteitsrisico’s en heterogene individuen bevat, lijken de welvaartsvoordelen van collectieve fondsen met intergenerationele risicodeling om te slaan in een welvaartsnadeel.
Pensioenfondsen zouden de premie zo moeten beleggen dat de pensioenuitkering zo hoog mogelijk is tegen een aanvaardbaar risico. Op dit moment beleggen pensioenfondsen te defensief.
Bij pensioenen liggen de uitkeringsrisico’s bij de deelnemers, maar er wordt een onvoorwaardelijke uitkering verondersteld voor de waardering van de verplichtingen. De consequentie is dat deelnemers niet worden beloond voor de geaccepteerde beleggingsrisico’s.
Pensioenfondsen maken in toenemende mate gebruik van derivaten om risico’s af te dekken. Hoewel dit de blootstelling aan rente- en valutarisico vermindert, betekent dit ook een grotere liquiditeitsbehoefte om aan onderpandeisen te voldoen.