Er gaat vaak een jaar of wat overheen voordat we bij ESB op een onderwerp terugkomen en er opnieuw een themanummer over maken. Die tijd is nodig om nieuw onderzoek te doen, en bovendien verdienen andere onderwerpen ook ruimte en aandacht. Deze maand doen we dat anders en pakken we de discussie uit het januarinummer over Nieuw geld (ESB, 2019) nu alweer op. De hervorming van het betalingsverkeer leeft, zo merken we, en het wordt tijd om een stap te zetten.
Na de publicatie van het WRR-rapport Geld en schuld is er veel aandacht uitgegaan naar de optie van een betaalbank. In deze bijdrage plaatsen wij deze aanbeveling in het bredere kader van de probleemanalyse en de geschetste oplossingsrichtingen.
Het project Geldschepping van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) was bedoeld om de mogelijkheden te verkennen van een publiekgeldsysteem, met centralebankgeld als betaalmiddel. Helaas is het een verdediging van het huidige systeem geworden, in plaats van een verkenning van het alternatief.
Consumenten hebben behoefte aan veilig geld. Een depositobank en digitaal centralebankgeld zijn veilige alternatieven voor betaaldienstgebruikers die hun geld niet bij een traditionele bank willen plaatsen. Maar wat zijn de consequenties van deze alternatieven voor het gehele bankwezen?
Ook in Nederland komt het debat over digitaal centralebankgeld op gang nu voortgaande digitalisering invoering binnen bereik brengt. De Nederlandsche Bank heeft hierbij een kritische grondhouding: wegen de voordelen van digitaal centralebankgeld wel op tegen de risico’s en zijn die voordelen niet ook binnen de huidige betaalstructuren te realiseren?
De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) adviseert om mensen een betaalrekening bij de centrale bank te geven. Dit heeft echter verstrekkende consequenties voor zowel de financiële stabiliteit als de positie van De Nederlandsche Bank. Overziet de WRR de gevolgen van zijn eigen advies eigenlijk wel?
In het rapport Geld en schuld van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) blijven de invoering van een depositobank en de bespreking van de publieke belangen in het betalingsverkeer té abstract van aard. Dat is een gemiste kans.
Vaak duren discussies langer dan nodig, omdat men dezelfde term gebruikt maar er iets anders onder blijkt te verstaan. Dit geldt ook voor digitaal centralebankgeld. De implicaties voor de economie van de diverse typen digitaal centralebankgeld zijn echter radicaal verschillend.
Op 23 april overleed na een lang en veelbewogen leven Johannes Witteveen. Hij was een uitstekend econoom, een visionair bestuurder en een zeer betrokken mens.
Deze maand pakken we de discussie uit het januarinummer over Nieuw geld weer op. Met onder andere bijdragen van de WRR (Bart Stellinga et al.) over het belang van diversiteit voor de stabiliteit van het bankwezen en Paul Metzemakers die laat zien dat veiliger geld het risico op een bank-run kan vergroten. Wim Boonstra waarschuwt voor de gevolgen van digitaal centralebankgeld; Simon Lelieveldt beschrijft drie mogelijke varianten van een depositobank. En nog veel meer!
Automatisering en robotisering worden vaak in één adem genoemd, maar spelen deze ontwikkelingen wel bij dezelfde bedrijven? En hebben ze dezelfde werkgelegenheidseffecten?