Wetenschap

Veel economen en bedrijfskundigen verbonden aan de Nederlandse universiteiten richten zich nog steeds met name op het publiceren in internationale tijdschriften die vrijwel uitsluitend gericht zijn op andere academici binnen dezelfde disciplines. Zij missen zo de aansluiting met andere vakgebieden en met beleid en praktijk, terwijl hun kennis onmisbaar is bij de huidige maatschappelijke transities.

Waar werken economen anno 2025 aan, en hoe draagt dat bij aan de maatschappij? In deze Economenparade verkennen we de prestaties van de nieuwe generatie onderzoekers, lichten we vijf maatschappelijk relevante masterscripties uit, en geven we een overzicht van de ESB-bijdragen die het afgelopen jaar het beste werden gelezen.

In oktober kregen Joel Mokyr, Philippe Aghion en Peter Howitt de Prijs van de Zweedse Rijksbank voor Economische Wetenschappen ter nagedachtenis aan Alfred Nobel – kortweg de Nobelprijs voor de Economie. Wat heeft het trio voor de wetenschap en de wereld betekend? En wat kan Europa daarvan leren?

Generatieve AI wordt wijd onthaald als een transformatietechnologie. Ook onderzoekers in het economisch domein experimenteren volop met de mogelijkheden die de technologie biedt. Wat zijn hun ervaringen? Een enquête onder economische onderzoekers in Nederland.

Waar werken economen aan, en hoe draagt dat bij aan de maatschappij? In deze Economen­parade verkennen we welke universitair (hoofd)docenten het best publiceren, lichten we vijf masterscripties uit 2024 uit, en geven we een overzicht van de ESB-bijdragen die het afgelopen jaar het beste werden gelezen.

In oktober kregen Daron Acemoglu, Simon Johnson en James Robinson de Prijs van de Zweedse Rijksbank voor Economische Wetenschappen ter nagedachtenis aan Alfred Nobel – kortweg de Nobelprijs voor de Economie. Wat heeft het trio voor de wetenschap en de wereld betekend?

In 2018 bleek dat vrouwelijke economen sterk ondervertegenwoordigd zijn op universiteiten, nog meer dan in de bètawetenschappen. Hoe is de situatie nu, ruim vijf jaar later?

Wimar Bolhuis betoogt in ESB dat beleidseconomen onvoldoende weten wat transitiefalen betekent. Het goede nieuws is dat het economisch gedachtegoed hiertoe wel degelijk een analysekader biedt. Het slechte nieuws is dat hier nog weinig gebruik van wordt gemaakt.

Publieke uitvindingen lijken te concurreren met private uitvindingen. Door uitvindingen van universiteiten hebben bedrijven minder patenten, publiceren zij minder wetenschappelijke artikelen en neemt de winst af.

In oktober kreeg Claudia Goldin de Prijs van de Zweedse Rijksbank voor Economische Wetenschappen ter nagedachtenis aan Alfred Nobel, beter bekend als de Nobelprijs voor de Economie. Wat heeft zij bijgedragen aan de economische wetenschap en aan de wereld?

Waar werken economen aan, en hoe draagt dat bij aan de maatschappij? In deze tweede economen­parade lichten we de meest opvallende wetenschappelijke prestaties uit, verkennen we hoe de nieuwe academici aankijken tegen hun maatschappelijke rol, en geven we een overzicht van de ESB-bijdragen die het afgelopen jaar het beste werden gelezen.

De faculteiten Economie en Bedrijfskunde zijn op zoek naar hun maatschappelijke rol en vragen zich af of er voor hen geen bredere taakopvatting is weggelegd. Dat kan, mits men wel de focus houdt.

Het beoordelingsproces van de wetenschappelijke artikelen van een vrouw duurt ongeveer drie tot negen weken langer dan dat van een mannelijke auteur met eenzelfde kwaliteit.

De oorlog in Oekraïne heeft de Oekraïense wetenschap sterk geschaad. In 2022 is het aantal publicaties van Oekraïense wetenschappers met zo’n tien procent verminderd en zijn samenwerkingen met Russische wetenschappers met veertig procent gedaald, vergeleken met 2021. Dit