Auteur

Jasper Lukkezen

De economie van krap naar knap

De arbeidsmarkt is dan ook nog nooit zo krap geweest en die krapte houdt zichzelf in stand. Wellicht is het daarom zaak om het marktmechanisme een handje te helpen, en mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt te verleiden om zich te laten omscholen, zodat ze later beter betalend werk – waaraan er structureel een tekort is – kunnen accepteren.

Gemiste kans voor expliciete welvaartsafweging in de Oekraïne-oorlog

Wat betreft het expliciet sturen op welvaart, is de reactie van het kabinet op de Oekraïne-oorlog, waarbij impliciet ook een welvaartsafweging is gemaakt, een gemiste kans. Had het kabinet in deze zeer zichtbare casus een expliciete afweging gemaakt, dan had dit de acceptatie van het welvaartsdenken in de samenleving en bij het beleid vleugels gegeven.

Kabinet-Rutte IV heeft stevigere en duidelijkere begrotingsregels nodig

Het kabinet-Rutte IV wil een historische 75,1 miljard meer uit­geven dan voorzien in de miljoenennota voor 2022. Er mogen voor dit expansieve begrotingsbeleid dan goede argumenten zijn, maar het leidt wel tot zorgen over de houdbaarheid van de overheidsfinanciën bij tegenvallers. Welke stappen kan het kabinet zetten om deze zorgen te verminderen?

Herijking luchtvaartbeleid nodig

Geen bedrijf kreeg tijdens de coronacrisis zo veel steun van de Nederlandse staat als KLM. Maar anders dan vroeger, is de huidige steun aan KLM niet meer vanzelfsprekend. Het bedrijf staat onder toenemende druk door veranderingen die de hele luchtvaartsector raken. De Tweede Kamer zou tijdens het debat op 24 februari een fundamentele discussie moeten voeren over de rol van de overheid in de sector.

Stagnatie door inflatie

De afgelopen maanden is de inflatie in Nederland en de rest van Europa flink opgelopen. De prijsstijgingen die afgelopen voorjaar en zomer begonnen bij bulkgoederen, energieprijzen en de transportkosten worden zo langzaamaan overal in de economie zichtbaar.

Economentop 40 2021

Wie is dit jaar de best publicerende econoom in Nederland? En welke publicatietrends zijn er? Dat en meer in deze Economentop 40 2021.

Regie broodnodig op de woningmarkt, geld in mindere mate

Er is op dit moment woningnood in Nederland en dat heeft weinig te maken met de woningprijs, zo valt te concluderen uit de artikelen die recent in ESB over het woningtekort geplaatst zijn. Wat betekent dat voor het beleid?

Kwetsbare huishoudens

Hoe gaat het met de huishoudens in Nederland? Uit de bijdragen in dit themanummer blijkt dat het over het algemeen goed gaat, maar ook dat er wel degelijk economisch kwetsbare huishoudens zijn, en dat beleid hen kwetsbaar heeft gemaakt.

Minder kostbare geopolitiek

Wie welvaart wil maximaliseren, voert geen geopolitiek. Zodra er namelijk om geopolitieke redenen drempels voor internationale arbeidsdeling worden opgeworpen, kom je altijd op een lager welvaartsniveau uit.

Economen vinden sturen op welvaart in praktijk nog lastig

Er is de laatste tijd steeds meer aandacht voor beleid gericht op het vergroten van de welvaart in brede zin. Hoe kijken Nederlandse economen hiernaar? We hielden een enquête.

Tijd voor inhaalgroei

Nu de meeste Nederlanders een eerste prik hebben gehad, ziet de zomer er zonnig uit. Wellicht is er met de deltavariant nog wel een wolkje aan de horizon, maar als er stevig doorgeprikt wordt, zullen de ziekenhuizen niet nog eens volstromen. Met spierpijn in de bovenarm pakken we onze agenda om de coronacrisisschade ongedaan te maken. Doet u mee?

Van steun naar stimulans

Nu het acute deel van de coronacrisis op zijn eind loopt, is het zo langzamerhand tijd om lessen te trekken uit de enorme steunoperatie voor de toekomst van het Nederlandse bedrijvenbeleid.

Arbeidsmarkt kookt droog

De diepe conjuncturele dip tijdens de coronacrisis nauwelijks iets te zien in de werkloosheidscijfers. De hoofdvraag van dit ESB-themanummer is dan ook niet hoe we voldoende banen krijgen, maar hoe je de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of met een arbeidsbeperking aan het werk krijgt. Ook helpt het als werknemers van werk naar werk vanuit werk gaan.

Met verstandige regels is er tot vijftig miljard extra begrotingsruimte

De Europese begrotingsregels, de financiële markten en het houdbaarheidssaldo geven niet langer richting aan het begrotingsbeleid. Er zijn dus nieuwe uitgangspunten nodig om te voorkomen dat het begrotingsbeleid op drift raakt. Welke afspraken kunnen de bij de formatie betrokken partijen hierover maken?

Modern monetair trauma

De Moderne Monetaire Theorie biedt een politieke en economische visie op de geldpers. Jasper Lukkezen beschrijft in zijn inleiding voor het nieuwe themanummer hoe deze theorie gebruikt kan worden om de huidige impasse over het gebruik van de geldpers opgelost kan worden.

Nieuw economisch denken gaat richting meso-beleid

Er lijkt een nieuw paradigma te ontstaan. Beleid gericht op waardecreatie grijpt – vanuit macro-economische belangen – in op micro-economische processen. Dit beleid – dat de verbinding legt tussen de macro-economie van de vraag en de micro-economie van het aanbod – kan bestempeld worden als ‘meso-­economie’.

Voorbij de stelseldiscussie in de zorg

Nu de Tweede Kamerverkiezingen er aankomen, maakt ESB weer een themanummer over de zorg. De boodschap is ditmaal wat subtieler dan in 2017, maar niet minder relevant.

Afscheid Van Zanten

De afgelopen tien jaar leverde onze vaste striptekenaar Roger Klaassen commentaar op het economisch debat via de strip over het leven van meneer van Zanten. We nemen nu afscheid.

Verdienvermogen te grabbel

In leven blijven, centen voor nu, centen voor later. Dat is de volgorde waarin de maatschappelijke aandacht zich in iedere crisis verplaatst. Zo ook bij corona.

Eindejaarsgroet van de redactie

Het afgelopen jaar liep behoorlijk anders dan we als redactie hadden verwacht. Waar we in 2019 nog dachten dat het wel leuk zou zijn om eens een themanummer te maken over thuiswerken, volgde er dit jaar een beleidsexperiment zonder weerga. De kantoren sloten grotendeels en onze online-leescijfers gingen door het dak.

Verlangen om ondernemer te worden groter bij studenten met meer financiële armslag

Studenten uit het leenstelsel die de arbeidsmarkt betreden, ­hebben fors hogere schulden en dus minder financiële armslag. In hoeverre beïnvloedt dit de mate waarin zij tot risico’s bereid zijn, bijvoorbeeld door het starten van een onderneming?

Economentop 40 2020

Wie is dit jaar de best publicerende econoom in Nederland? En welke publicatietrends zijn er? Dat en meer in deze Economentop 40 2020.

Vier keer is gelukkig ook scheepsrecht bij lockdownanalyses

Een inleiding op het novembernummer geschreven door Jasper Lukkezen.

Schreeuw om regie in de landbouw

Quoteringen, subsidies, inkomenssteun, voorlichtingscampagnes, heffingen, opkoopoperaties – allemaal refereren ze aan de milieuproblematiek die ons voedselsysteem steeds verder doet toenemen. Gevolg is een stortvloed aan maatregelen die tegelijkertijd zowel veel te veel is als volstrekt onvoldoende.

Boter bij de regionale vis

De regionaal-economische verschillen tussen Nederlandse regio’s zijn de afgelopen jaren fors toegenomen. Doordat regio’s nu zo verschillen, is het verstandig om regionaal economisch beleid op maat te voeren. Goed regionaal economisch beleid kan wellicht een verschil maken.

Voor Nederlandse economen gaat bij investeren groen en sociaal boven productiviteit

De overheid zet momenteel alle zeilen bij om de Nederlandse economie veilig door de coronacrisis te loodsen en er waar mogelijk sterker uit te laten komen. Maar wat is daarbij eigenlijk verstandig? Tussen 27 augustus en 3 september 2020 hebben 364 economen daarover een aantal vragen beantwoord.

Het gaat hartstikke goed op de arbeidsmarkt

Dat er een themanummer over de effecten van corona op de arbeidsmarkt moest komen, was al direct bij het begin van de coronacrisis duidelijk. De invulling van dat themanummer en vooral de toonzetting ervan waren dat echter niet.

Proberen het beste ervan te maken

In juli sloten de Europese regeringsleiders een deal over coronasteun. In deze deal gaf premier Rutte toe aan een dogma dat de Nederlandse kabinetten jarenlang hadden bepleit: er kwam financiële steun zonder dat daar harde, afdwingbare afspraken tegenover stonden wat betreft economische hervormingen.

Licht uit, spot aan

Economen worden nog wel eens vergeleken met de dronkaard die bij een lantaarnpaal op straat op zoek is naar zijn in het park verloren huissleutels. “Waarom zoekt u hier, meneer?”

Commerciële druk leidt tot standaardisatie

“Het is niet onaannemelijk dat de accountancysector zijn maatschappelijke taak beter is gaan vervullen.” Met een beetje ironie kan dat gesteld worden na het lezen van de rapporten van de Monitoring Commissie Accountancy (MCA) en van de Commissie toekomst accountancysector (CTA). Deze lijvige rapporten, beide uit januari, zijn een antwoord op de aanhoudende maatschappelijke zorgen over de kwaliteit en betrouwbaarheid van de verslaglegging in Nederland.