Auteur

Jasper Lukkezen

Themanummer over de kosten en baten van lockdowns

Wegen de baten van de coronamaatregelen op tegen de kosten? Het novembernummer biedt twee maatschappelijke kosten-batenanalyses naar deze vraag en vier bespiegelingen op deze analyses.

Schreeuw om regie in de landbouw

Quoteringen, subsidies, inkomenssteun, voorlichtingscampagnes, heffingen, opkoopoperaties – allemaal refereren ze aan de milieuproblematiek die ons voedselsysteem steeds verder doet toenemen. Gevolg is een stortvloed aan maatregelen die tegelijkertijd zowel veel te veel is als volstrekt onvoldoende.

Boter bij de regionale vis

De regionaal-economische verschillen tussen Nederlandse regio’s zijn de afgelopen jaren fors toegenomen. Doordat regio’s nu zo verschillen, is het verstandig om regionaal economisch beleid op maat te voeren. Goed regionaal economisch beleid kan wellicht een verschil maken.

Voor Nederlandse economen gaat bij investeren groen en sociaal boven productiviteit

De overheid zet momenteel alle zeilen bij om de Nederlandse economie veilig door de coronacrisis te loodsen en er waar mogelijk sterker uit te laten komen. Maar wat is daarbij eigenlijk verstandig? Tussen 27 augustus en 3 september 2020 hebben 364 economen daarover een aantal vragen beantwoord.

Het gaat hartstikke goed op de arbeidsmarkt

Dat er een themanummer over de effecten van corona op de arbeidsmarkt moest komen, was al direct bij het begin van de coronacrisis duidelijk. De invulling van dat themanummer en vooral de toonzetting ervan waren dat echter niet.

Proberen het beste ervan te maken

In juli sloten de Europese regeringsleiders een deal over coronasteun. In deze deal gaf premier Rutte toe aan een dogma dat de Nederlandse kabinetten jarenlang hadden bepleit: er kwam financiële steun zonder dat daar harde, afdwingbare afspraken tegenover stonden wat betreft economische hervormingen.

Licht uit, spot aan

Economen worden nog wel eens vergeleken met de dronkaard die bij een lantaarnpaal op straat op zoek is naar zijn in het park verloren huissleutels. “Waarom zoekt u hier, meneer?”

Commerciële druk leidt tot standaardisatie

“Het is niet onaannemelijk dat de accountancysector zijn maatschappelijke taak beter is gaan vervullen.” Met een beetje ironie kan dat gesteld worden na het lezen van de rapporten van de Monitoring Commissie Accountancy (MCA) en van de Commissie toekomst accountancysector (CTA). Deze lijvige rapporten, beide uit januari, zijn een antwoord op de aanhoudende maatschappelijke zorgen over de kwaliteit en betrouwbaarheid van de verslaglegging in Nederland.

Driemaal is scheepsrecht bij lockdownanalyses

Het gebeurt niet vaak, maar af en toe gaat een voorgenomen publicatie in ESB op verzoek van de auteur zelf niet door. Doorgaans is dat geen reden om ’s nachts wakker te liggen. Maar het terugtrekken van twee maatschappelijke kostenbatenanalyses heeft de redactie toch wel even wakker gehouden.

Even beter kijken naar grensoverschrijdende statistieken

Op het eerste gezicht lijken simpele statistieken redelijk bruikbaar om macro-economische vraagstukken te beantwoorden. Zo kijken we bij de Brexit naar de handelsstromen tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk, bij KLM naar de omzet van het bedrijf en bij de dividendbelasting naar de waarde van de grensoverschrijdende investeringen. Maar we moeten beter kijken.

Barstjes in de polder

De polder en de expert moeten dus het land in om een maatschappelijk debat te gaan voeren. Maar makkelijk is dat niet. Wie zich buiten de relatief beschermde muren van het Haagse waagt, merkt al snel dat het spel er anders gespeeld wordt. Feiten en analyses doen er ook daar wel degelijk toe, maar een aangrijpende casus, een al lang gedebunked zombie-idee en een vlotte babbel werken er ook.

Liever economenengels dan economen Engels

Vrijwel elke week leg ik of een van mijn collega’s aan een econoom het verschil tussen fiscaal beleid en begrotingsbeleid uit. De reden is niet dat de econoom in kwestie niet begrijpt dat de overheid naast belastingen heffen ook uitgaven heeft, maar dat men gewend is om het Engelse begrip fiscal policy te hanteren en dat dan onbedoeld vertaalt met fiscaal beleid in plaats van met begrotingsbeleid.

Inzicht in de coronacrisis

Juist omdat de ontwikkelingen zich zo snel voordoen, moeten beslissingen ook snel genomen worden. Er is nauwelijks tijd voor een goede, op feiten gebaseerde maatschappelijke discussie over de maatregelen die er nodig zijn, en over de gevolgen daarvan.

Eigenbelang bij hulp vraagt om andere keuzes

Het Nederlands ontwikkelingsbeleid gaat nu beter dan tien jaar geleden. Want, zoals door de WRR geadviseerd, zijn de Nederlandse activiteiten nu geconcentreerd in een paar landen, wordt de effectiviteit ervan vaker gemonitord en lijken organisaties professioneler te werken. Maar het is en blijft wel een ‘glas halfvol-, glas halfleeg-verhaal’.

Na veertig jaar moet het roer weer om

De inflatie is laag en de werkloosheid ook. Dat is precies omgekeerd aan de situatie in de jaren zeventig. En toch is er een interessante parallel met de stagflatie-economie van toen.

‘Als je over alles neutraal bent, ben je waarschijnlijk dood'

In gesprek met Joseph E. Stiglitz en Ángel Gurría

‘Als je politici met geld laat spelen, geven ze het meteen uit’

In gesprek met Sir Christopher Pissarides en Eric Wiebes

'We verwachten te veel van de centrale bank’

In gesprek met Peter Praet en Lars Peter Hansen

'Een crisis kan het einde van het kapitalisme betekenen'

In gesprek met Sir Angus Deaton en Wouter Koolmees

Één verrassende waarneming is krachtiger dan honderd miljoen big data-analyses

In gesprek met James Heckman en Laura van Geest

KVS Preadviezen 2019: Nobel Laureates meet policy makers

Redactie door Eric Bartelsman en Esther-Mirjam Sent

Optimism is a moral duty

A conversation between Sir Angus Deaton and Wouter Koolmees in memory of Jan Tinbergen

The central bank cannot be the only game in town

A conversation between Lars Peter Hansen and Peter Praet in memory of Jan Tinbergen

Economentop 40 2019

Wie is dit jaar de best publicerende econoom in Nederland? En welke publicatietrends zijn er? Dat en meer in deze Economentop 40 2019.

De Verenigde Staten zijn geen goed voorbeeld meer

Het gevaar van het uitnodigen van een internationaal bekend econoom om een lezing te houden in Nederland is dat je het daarna nog weken over zijn favoriete onderwerp hebt. Niet alleen is er natuurlijk de lezing zelf en het nagesprek in kleine kring, maar ook het interview, de bijdragen van Nederlandse economen over hetzelfde thema en in dit geval een podcastgesprek.

Building a bridge to the future

A conversation between Sir Christopher Pissarides and Eric Wiebes in memory of Jan Tinbergen

Fellow travellers in a quest to improve lives through better policies

A conversation between Joseph E. Stiglitz and Ángel Gurría in memory of Jan Tinbergen

A master class in policy research

A conversation between James Heckman and Laura van Geest in memory of Jan Tinbergen

De econoom lijkt allang niet meer op zijn karikatuur

De staat van het economieonderwijs op universiteiten is minder somber dan wordt geschetst. Economen mogen vaker met hun poten in de modder, maar wereldvreemde wiskundefetisjisten zijn ze niet.

Verstandig beleid in tijden van nepnieuws en afbrokkelend draagvlak

In hoeverre bedreigen nepnieuws, twijfel aan experts en afbrokkelend draagvlak de rationele manier waarop sociaal-economische beslissingen in Nederland genomen worden? Deze vraag stond centraal op de Tinbergen-conferentie bij de Sociaal-Economische Raad en wordt verder uitgediept in het dossier dat ESB in februari zal publiceren.