De maatregel om agrariërs uit te kopen werd vier jaar geleden de hoeksteen van het beleid om de stikstofuitstoot terug te brengen, maar blijkt slecht ontworpen. Wat ging er mis en hoe kan het beter?
We vergeten het wel eens, maar de Europese Commissie is heel goed in het maken van regels. In Nederland klagen we graag over de soms onbegrijpelijk lange verordeningen en richtlijnen die Brussel over ons heen uitstort. Toch zijn het juist deze wetten die het klimaat, onze natuur en gezondheid beschermen en tegelijkertijd de Europese economie versterken.
Om de geluidshinder, stikstofuitstoot en CO2-emissies te verminderen, probeert de overheid Schiphol te begrenzen via een maximumaantal vliegbewegingen. Tegelijkertijd wordt echter de hubfunctie ondersteund via tarieven en fiscale uitzonderingen voor transferpassagiers. Die combinatie houdt perverse prikkels in stand.
Zeven van de negen planetaire grenzen zijn overschreden. Als beleidsdiscussies zich op deze grenzen richten, is dit echter vaak op slechts één of op enkele grenzen tegelijk. Het risico is dat verbetering in een domein zorgt voor een verdere overschrijding van een andere planetaire grens. Dat speelt sterk bij de verduurzaming van de voedselvoorziening.
De Europese Kaderrichtlijn Water verplicht lidstaten waterkwaliteit te verbeteren met plannen en economische analyses. Bij de implementatie is al snel gekozen voor een pragmatische aanpak waarbij haalbare en betaalbare doelen werden vastgesteld. Gebruik van economische prikkels en instrumenten bleef echter beperkt.
Hoewel de schadelijke effecten van luchtvervuiling op gezondheid goed bekend zijn, blijft de impact op menselijk kapitaal vaak onderbelicht. In hoeverre beïnvloedt vervuilde lucht leerprestaties en toekomstige sociaal-economische kansen? En wat voor beleid is effectief in het verminderen van deze effecten?
De economische consequenties van milieuvervuiling worden vaak onderschat wanneer milieu- en gezondheidseffecten afzonderlijk worden beoordeeld. De ontwikkelingen rond PFAS laten zien hoe het wel moet.
De overschrijding van planetaire grenzen heeft steeds zichtbaardere maatschappelijke en economische gevolgen. Terugkeren binnen de safe operating space vraagt om een gedeeld begrip van de complexe samenhang tussen ecologie, maatschappij en economie.
Europa heeft de ambitie om de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater zodanig te verbeteren dat met minder zuivering drinkwater kan worden gemaakt. Daarbij staat het principe ‘vervuiler betaalt’ voorop. Maar wat komt daar in de praktijk van terecht?
Er wordt gewerkt aan nieuwe regelgeving om te voorzien in gedragsbehoeften van dieren in de veehouderij, en om te stoppen met, dan wel zoveel mogelijk beperken van, fysieke ingrepen. Hoe kunnen de hierbij komende extra kosten worden doorberekend?
Na het Akkoord van Parijs was er de marktverwachting dat groene metalen populairder zouden worden door de internationale klimaatafspraken. Dit leidde tot een prijsdaling van ongeveer 31 procent voor traditionele groene metalen.
De Nederlandse stikstofcrisis, die na de rechterlijke vernietiging van het Programma Aanpak Stikstof in 2019 losbarstte, is een schoolvoorbeeld van de schijnbare tegenstelling tussen economische ontwikkeling en ecologische duurzaamheid. Jarenlang uitstelbeleid en complexe vergunningstrajecten leidden tot een patstelling. Er is een structurele oplossing nodig.
Nederland heeft zich in 2025 internationaal verplicht om te inventariseren welke subsidies en andere overheidsregelingen schadelijk zijn voor de biodiversiteit en daar waar mogelijk aan te pakken. Vooralsnog moedigt de overheid exploitatie van de natuur echter aan via subsidies.
