Beschouwing

De energie-infrastructuur is een belangrijk knelpunt in de energie­transitie. Het uitbreiden van de nationale infrastructuur is duur: lokale energieopwekking kan de nationale infrastructuur ontlasten en de transitie goedkoper maken.

Wind- en zonne-energie zijn nodig voor de energietransitie, maar ze zijn niet de stabielste stroomleveranciers – de wind of zon kan op het laatste moment nog weleens verstek laten gaan. Hoe kan de markt zo worden georganiseerd dat deze stroomproducenten juist bijdragen aan de stabiliteit van het net?

In de wereldorde is een herstructurering gaande waarin kennisuitwisseling en handelsstromen steeds vaker worden beperkt voor geostrategische doeleinden. Voor de Europese Unie, een internationale handelspartner van veel landen, is deze ontwikkeling zorgwekkend. Zij moet echter niet inzetten op meer autonomie, maar juist op een bredere internationale verwevenheid.

Het kabinet-Schoof heeft afgekondigd de lonen voor rijksambtenaren in 2026 niet te laten stijgen. Hierdoor worden de beloningsverschillen tussen beleidsmakers, inspecteurs en uitvoerders enerzijds en andere sectoren anderzijds vergroot. Wat voor gevolgen heeft dit voor de uitvoeringscapaciteit van de overheid?

Al jaren spoort de overheid huishoudens en bedrijven aan om elektriciteit te besparen. Maar is dat nog wel zo verstandig, nu de elektriciteitsopwekking steeds schoner wordt?

Windenergie op zee kan voorzien in een groot deel van de ­Nederlandse energiebehoefte. Vooralsnog komen er nog onvoldoende windparken van de grond. Hoe komt dit? En wat kan eraan gedaan worden?

De ontwikkelingen rondom de energietransitie gaan vaak sneller dan de wetgeving. Hoe kan de wetgever effectief inspelen op de snel veranderende energiemarkt en zo de energietransitie faciliteren?

Het hervormen van het toeslagenstelsel staat al lang op de politieke agenda, maar stappen zetten gaat moeizaam. Deze kabinetsformatie biedt een unieke kans om voortgang te boeken. Wat is een kansrijke route?

De ontwikkeling van de Nederlandse economie kan begrepen worden aan de hand van de energiehuishouding. De moderne economische groei van de laatste tweehonderd jaar is deels gebaseerd op de vervanging van arbeid door goedkope energie, maar aan deze trend komt nu een eind.

Vaak wordt gesteld dat Nederland in de jaren dertig grote bankproblemen bespaard bleven. Toch was er sprake van een massale verschuiving van particuliere spaartegoeden van commerciële banken naar een publieke bank: de door de overheid gesteunde Rijkspostspaarbank. Welke gevolgen had dit, en wat leert het ons voor moderne monetaire vraagstukken.

Om grote maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden, is grootschalige innovatie noodzakelijk. Dit besef daalt langzaam in maar de private R&D komt nog niet van de grond. Hoe kan dit beter?

Er is een groeiend besef dat in de economische wetenschap de aandacht voor onderwijs versterkt moet worden. Bij personeelsbeleid op de universiteiten gebeurt dit reeds in het kader van het programma Erkennen en Waarderen, maar ook in het publieke debat, zoals bij KVS-evenementen, moet meer aandacht naar onderwijs gaan.

Waar werken economen anno 2025 aan, en hoe draagt dat bij aan de maatschappij? In deze Economenparade verkennen we de prestaties van de nieuwe generatie onderzoekers, lichten we vijf maatschappelijk relevante masterscripties uit, en geven we een overzicht van de ESB-bijdragen die het afgelopen jaar het beste werden gelezen.

De overheid wil extra financiering beschikbaar maken voor jonge snelgroeiende ondernemingen. Dat is niet alleen verstandig, het is ook nodig.