Kopers jonger dan 35 jaar kunnen bij de aankoop van een woning onder de woningwaardegrens eenmalig gebruikmaken van de startersvrijstelling en hoeven dan geen overdrachtsbelasting te betalen. Het valt op dat vlak onder de woningwaardegrens het aantal toepassingen van de startersvrijstelling piekt.
In 2023 was deze woningwaardegrens 440.000 euro en in 2024 was dit 510.000 euro. De figuur toont dat de startersvrijstelling in 2023 in de categorie 435.000 tot 440.000 euro ruim tweemaal zo vaak toegepast is als in de categorieën daaronder.
Een mogelijke verklaring van de piek in overdrachten rond de startersvrijstellingsgrens is dat de grotere belastingdruk boven de woningwaardegrens een drukkend effect heeft op vraag en aanbod. Wanneer de woningwaarde boven de grens uitkomt, geldt voor starters immers het normale tarief van twee procent over de gehele woningwaarde.
Er zijn ook andere verklaringen denkbaar. Zo volgt uit de gedragseconomie het idee dat de startersvrijstelling een ‘anker’ is. Doordat een expliciet bedrag als grens is gesteld, kunnen personen geneigd zijn om dit bedrag sneller te bieden of te vragen dan bedragen die hier net onder of boven liggen. Dit wordt versterkt omdat er een harde woningwaardegrens wordt gehanteerd in plaats van een voet of een grens die geleidelijk wordt afgebouwd.
Een andere verklaring die kan bijdragen aan de piek is mogelijk belastingontwijkend gedrag. Zo kan een persoon een woning kopen voor een bedrag net onder de grens, maar vervolgens roerende zaken overnemen tegen een (te) hoge vergoeding.
Auteurs
Categorieën