Vakbonden in de knel tussen de klassenstrijd en groen staal

Er ligt dan eindelijk een reorganisatieplan bij Tata Steel. Dat heet dan: “een voorgenomen wijziging van het bedrijfsmodel en resulterende personele gevolgen binnen Tata Steel Nederland.” Er zullen 1.224 arbeidsplaatsen verdwijnen en in ca. 3.245 gevallen zullen de functies vervallen of ingrijpend veranderen en personeel zal op een andere functie intern moeten gaan solliciteren. En voor minimaal 800 mensen zal een ‘oplossing’ gevonden worden buiten het staalbedrijf. De cao-afspraak ‘werkgelegenheidspact’ dat sinds jaar en dag bestaat kan niet toegepast worden. De winstgevendheid staat op de eerste plaats. Dan kan het plan Groen Staal – getekend door de hoogste baas van Tata IJmuiden, Hans van den Berg – gerealiseerd worden.

Het moet voor Hans van den Berg – kind van het bedrijf – een nachtmerrie zijn om dit aan te kondigen. De man van het staalbedrijf – al 35 jaar – moet nu meewerken aan de harde voorwaarden die aandeelhouder Tata India, de Nederlandse overheid en de banken stellen. Het staalbedrijf wordt allang niet meer gerund door ras-staalmakers uit de IJmond. De financiële afdeling lijkt de tent te runnen: alles voor een beter bedrijfsresultaat.

De hel en de hemel

De directie van Tata Steel heeft het internationaal strategisch adviesbureau Roland Berger benaderd hen te begeleiden in de reorganisatie. Het plan beschrijft de huidige situatie als de hel en de nieuwe situatie als de hemel. De noodzaak voor de reorganisatie worden vlotjes opgeschreven: Het gaat slecht met de staalindustrie. De spaarpot is leeg. Er zijn schulden opgebouwd. De interne prestaties zijn niet goed. De top 3-positie is verloren gegaan. Onderaan staan als het om winstgevendheid gaat. Europese concurrenten hebben niet stil gezeten. Goedkoop staal uit China. Importheffingen uit de Verenigde Staten. Veel en hoge netwerk en energiekosten. En verschillende projecten, zoals de renovatie van Hoogovens 6 en de ombouw van Koudwals 21 zijn qua tijd en kosten volledig uit de hand gelopen – hier overigens geen woord over oorzaken en ook geen in de spiegel kijkende directie.

Voor Tata Steel Nederland blijft de koers gericht op een lange termijn, duurzame toekomst met Groen Staal in een schone omgeving. Waarmee zij wil bijdragen aan de grote maatschappelijke uitdagingen rondom klimaatverandering.

Meer doen met minder mensen

Nu het plan er ligt hebben de bij Tata Steel Nederland aanwezige vakbonden afgelopen dinsdag met de FNV voorop een bijeenkomst georganiseerd met personeel en hun leden. Centrale Ondernemingsraad voorzitter Cinta Groos beoordeelde het plan als onbehoorlijk, onbeschoft en onwaarschijnlijk dat er een goede organisatie uit voort gaat komen. En vakbondsbestuurder Cihan Lacin gaf in zijn betoog aan dat de FNV dit plan niet kan accepteren. ‘Ga maar terug naar de tekentafel’, vertelde Lacin zijn toehoorders. Sprekers in de bijeenkomst gaven aan dat het de grootste en slechtste reorganisatie is in de historie van het staalbedrijf. Het leidt tot meer doen met minder mensen en dus nog hogere werkdruk.

En de processen en het onderhoud zijn al uitgewoond bij Tata Steel IJmuiden. De kennis en kunde in techniek en onderhoud wordt uitbesteed omdat ze niet bij de kernactiviteiten zouden behoren. Zoveel bedrijven hebben dergelijk beleid allang weer teruggedraaid omdat zij de kennis en kunde van de vakkrachten hadden weggedaan, maar Tata Steel IJmuiden gaat er mee door!

Empathisch leiderschap ontbreekt in zijn geheel. Waarom wordt er niet gekeken naar het natuurlijk verloop in de personeelsbezetting? Het personeelsbestand vanaf 60 tot 67 jaar bestaat volgens de gegevens van het pensioenfonds uit circa 1.800 mensen. Zij gaan de komende jaren dus met pensioen: los het daarmee op!