ESB 4859: Werken met AI

Sinds de introductie van ChatGPT eind november 2022 is het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) snel toegenomen. Wat zijn de effecten daarvan op de arbeidsmarkt?

Open de bladerpdf ESB 4859 Werken met AI

De losse artikelen zijn ook online te lezen via het overzicht hieronder.

Inhoud ESB 4859

• Wij bepalen of AI de kortere werkweek van Keynes realiseert

  Geplaatst als type:

  • Inleiding

  Gepubliceerd om: juli 30 2026 30 juli 2026

  

  Geschreven door:

  • Simon Huijben

  Wij bepalen of AI de kortere werkweek van Keynes realiseert

  Sinds de introductie van ChatGPT eind november 2022 is het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) snel toegenomen. Wat zijn de effecten daarvan op de arbeidsmarkt?

  

  Geplaatst als type:

  • Inleiding

  Gepubliceerd om: juli 30 2026 30 juli 2026

  Geschreven door:

  • Simon Huijben

• Dalende werkgelegenheid onder Nederlandse jongeren die concurreren met GenAI

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: januari 22 2026 22 januari 2026

  

  Geschreven door:

  • Jesse Groenewegen
  • Niek van Limbergen
  • + 1 auteur

  Dalende werkgelegenheid onder Nederlandse jongeren die concurreren met GenAI

  Kunstmatige intelligentie kan in theorie de taken van werkenden overnemen, en daarmee de werkgelegenheid beïnvloeden. In Verenigde Staten zijn de eerste arbeidsmarkteffecten al zichtbaar, maar hoe zit dat in Nederland?

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: januari 22 2026 22 januari 2026

  Geschreven door:

  • Jesse Groenewegen
  • Niek van Limbergen
  • Nic Vrieselaar

• Effect AI op arbeidsmarkt is een politieke keuze

  Geplaatst als type:

  • Column

  Gepubliceerd om: juli 27 2026 27 juli 2026

  

  Geschreven door:

  • Saskia Boumans

  Effect AI op arbeidsmarkt is een politieke keuze

  Het debat over kunstmatige intelligentie en werk zou niet moeten gaan over óf AI banen kost. Een prangender vraag is of deze nieuwe technologie wordt ingezet als steun in de rug van werkenden, of als een nog efficiëntere manier om collectieve inzet om te katten naar private winsten en meer controle.

  

  Geplaatst als type:

  • Column

  Gepubliceerd om: juli 27 2026 27 juli 2026

  Geschreven door:

  • Saskia Boumans

• Voor de meeste starters verandert AI de arbeidsmarkt nog niet

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 8 2026 8 juli 2026

  

  Geschreven door:

  • Femke Cnossen

  Voor de meeste starters verandert AI de arbeidsmarkt nog niet

  In veel sectoren groeit het aantal bedrijven dat AI gebruikt sterk. Er wordt verondersteld dat deze toename in AI-gebruik vooral startersbanen onder druk zet. Maar in hoeverre daalt de ­werkgelegenheid in AI-sectoren voor recent afgestudeerde ­cohorten?

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 8 2026 8 juli 2026

  Geschreven door:

  • Femke Cnossen

• Productiviteitswinst door AI op microniveau levert nog geen macrowonder op

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 2 2026 2 juli 2026

  

  Geschreven door:

  • Robert Inklaar

  Productiviteitswinst door AI op microniveau levert nog geen macrowonder op

  Generatieve AI levert in experimenten productiviteitswinsten van vijftien tot veertig procent op, maar in bedrijfsenquêtes en geaggregeerde statistieken is daar nog weinig van te zien. Hoe is die kloof te verklaren, hoe groot kan het macro-effect uiteindelijk worden, en wat bepaalt of Nederland daarvan profiteert?

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 2 2026 2 juli 2026

  Geschreven door:

  • Robert Inklaar

• Meer AI-adoptie als werknemers concurrentie op arbeidsmarkt ervaren

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: april 1 2026 1 april 2026

  

  Geschreven door:

  • Barbara Baarsma
  • Ricardo Ribas Santolim

  Meer AI-adoptie als werknemers concurrentie op arbeidsmarkt ervaren

  De Nederlandse arbeidsproductiviteit stagneert, terwijl AI veel belooft maar in de praktijk traag wordt omarmd. Dat het mogelijk is om AI toe te passen, betekent niet automatisch dat het ook gebeurt. De kans op toepassing lijkt groter wanneer werknemers meer concurrentie op de arbeidsmarkt ervaren.

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: april 1 2026 1 april 2026

  Geschreven door:

  • Barbara Baarsma
  • Ricardo Ribas Santolim

• Nederlandse ontslagbescherming kan adoptie van AI vertragen

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 30 2026 30 juli 2026

  

  Geschreven door:

  • Erik Canton

  Nederlandse ontslagbescherming kan adoptie van AI vertragen

  Nederland behoort tot de Europese innovatietop, maar nieuwe technologieën worden in bestaande bedrijven langzaam toegepast. Naast gebrek aan kapitaal en marktfragmentatie spelen arbeidsmarktinstituties mogelijk een rol.

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 30 2026 30 juli 2026

  Geschreven door:

  • Erik Canton

• AI vraagt om herziening van expertiseontwikkeling

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 28 2026 28 juli 2026

  

  Geschreven door:

  • Mark Levels
  • Tim Schokker

  AI vraagt om herziening van expertiseontwikkeling

  Met de ongekend snelle adoptie van ChatGPT na de lancering in november 2022 veranderde kunstmatige intelligentie (AI) in korte tijd van vage belofte tot alomtegenwoordige werkelijkheid. Een verkenning van de mogelijke gevolgen voor de arbeidsmarkt en de implicaties voor het onderwijs.

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 28 2026 28 juli 2026

  Geschreven door:

  • Mark Levels
  • Tim Schokker

• AI maakt solliciteren makkelijker, maar matching moeilijker

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 29 2026 29 juli 2026

  

  Geschreven door:

  • Till Wicker
  • Niccolò Zaccaria
  • + 2 auteurs

  AI maakt solliciteren makkelijker, maar matching moeilijker

  Professioneel communiceren is veel eenvoudiger geworden door de brede beschikbaarheid van AI. Werkzoekenden kunnen eenvoudig sollicitatiebrieven en cv’s opstellen, en bedrijven kunnen deze sneller verwerken. Als zowel werkzoekenden als bedrijven LLM’s gebruiken, kan dat echter leiden tot een slechtere matching en welvaartsverlies.

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 29 2026 29 juli 2026

  Geschreven door:

  • Till Wicker
  • Niccolò Zaccaria
  • Giuseppe Musillo
  • + 1 auteur

• AI kan menselijke expertise omzetten in bedrijfsbezit

  Geplaatst als type:

  • Column

  Gepubliceerd om: mei 12 2026 12 mei 2026

  

  Geschreven door:

  • Anna Salomons

  AI kan menselijke expertise omzetten in bedrijfsbezit

  Het debat over AI en arbeid draait vaak om dezelfde vragen. Welke beroepen verdwijnen? Hoeveel banen gaan verloren, hoeveel nieuwe komen erbij? Maar een belangrijke vraag blijft onderbelicht: wie krijgt het eigendom over de expertise die werknemers inbrengen in het bedrijfsproces?

  

  Geplaatst als type:

  • Column

  Gepubliceerd om: mei 12 2026 12 mei 2026

  Geschreven door:

  • Anna Salomons

• Opmars complexe Chinese export bedreigt Europese industrie

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 9 2026 9 juli 2026

  

  Geschreven door:

  • Ron Stoop
  • Geoffroy Feij

  Opmars complexe Chinese export bedreigt Europese industrie

  Er leven zorgen over een ‘China Shock 2.0’, omdat deze de Europese maakindustrie door een toegenomen instroom van complexe goederen onder druk kan zetten. Maar hoe hoogwaardig is de Chinese import richting de EU? En welke regio’s zijn het meest kwetsbaar?

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juli 9 2026 9 juli 2026

  Geschreven door:

  • Ron Stoop
  • Geoffroy Feij

• Niet alleen niveau, maar ook opleidingsrichting bepaalt arbeidsmarktsucces

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: april 23 2026 23 april 2026

  

  Geschreven door:

  • Koen van der Ven
  • Daniel Pritsch
  • + 1 auteur

  Niet alleen niveau, maar ook opleidingsrichting bepaalt arbeidsmarktsucces

  Vaak wordt gedacht dat een hoger opleidingsniveau automatisch gepaard gaat met een betere arbeidsmarktpositie. Maar de verschillen tussen onderwijsrichtingen zijn soms groter dan die tussen niveaus.

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: april 23 2026 23 april 2026

  Geschreven door:

  • Koen van der Ven
  • Daniel Pritsch
  • Rindert Ruit

• Een cultuur van vooruitgang vergt meer dan financiering

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juni 24 2026 24 juni 2026

  

  Geschreven door:

  • Simon Huijben

  Een cultuur van vooruitgang vergt meer dan financiering

  Nederland produceert veel kennis, maar weet die maar beperkt om te zetten in economische en maatschappelijke waarde. De komst van Nobelprijswinnaar Joel Mokyr vormde de aanleiding voor een rondetafelgesprek waarin wetenschap, beleid en bedrijfsleven de oorzaken van deze kloof en mogelijke oplossingen verkenden.

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: juni 24 2026 24 juni 2026

  Geschreven door:

  • Simon Huijben

• Minder verpleeghuizen nodig dan verwacht door afname verblijfsduur

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: april 13 2026 13 april 2026

  

  Geschreven door:

  • Peter Alders
  • Bram Wouterse
  • + 1 auteur

  Minder verpleeghuizen nodig dan verwacht door afname verblijfsduur

  Na jaren van inzet op langer thuiswonen is er momenteel leegstand in verpleeghuizen. Welke rol speelt de verblijfsduur hierin?

  

  Geplaatst als type:

  • Artikel

  Gepubliceerd om: april 13 2026 13 april 2026

  Geschreven door:

  • Peter Alders
  • Bram Wouterse
  • Erik Schut