In reactie op het Klimaatakkoord van Parijs is er in het Nederlandse Klimaatakkoord het langetermijndoel vastgesteld om uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit te realiseren. Het blijkt echter moeilijker dan verwacht om tot klimaatneutraliteit te komen, omdat de belanghebbenden, zoals netbeheerders, lokale overheden, bewoners, woningcorporaties en planontwikkelaars, verschillende doelen en vormen van betrokkenheid tonen. Bovendien verschillen belanghebbenden in de bereidheid om hulpbronnen te investeren in lokale en regionale partnerschappen.
In mijn proefschrift onderzoek ik daarom hoe multi-stakeholdersamenwerking het behalen van de energietransitiedoelen kan ondersteunen.
Met drie lokale en regionale casestudy’s toon ik aan dat effectief leiderschap door de netbeheerder relationele investeringen en kennisuitwisseling bevordert. De netbeheerder doet als belangrijkste belanghebbende planvoorstellen op basis van zijn expertise over het energienet, maar hoe effectief dat is, hangt af van het delen van relevante organisatorische en technologische kennis en het informeren van andere belanghebbenden over de investeringsmogelijkheden.
Ook bestudeer ik de afstemming van doelen in de energietransitie op basis van beleidsobservaties en interviews met belanghebbenden. Hieruit blijkt een gebiedsgeoriënteerde benadering de interne netwerken van de belanghebbenden te mobiliseren en het delen van kennis en de uitwisseling van hulpbronnen.
Met een game-simulatie laat ik vervolgens zien hoe regels belanghebbenden stimuleren om duurzame energie en ruimtelijke ambities integraal af te stemmen. Governanceregels maken multi-stakeholdersamenwerking effectiever en efficiënter, omdat deze regels belanghebbenden in staat stellen om woningen, bedrijvigheid en duurzame energie gezamenlijk te realiseren met groepsaansluitingen.
Op basis van deze bevindingen zijn er drie aanbevelingen voor beleid. Gezien de cruciale rol van de netbeheerder is de eerste aanbeveling dat de netbeheerder multi-stakeholdersamenwerking ondersteunt door kennis, middelen en organisatorische capaciteit te delen. De tweede aanbeveling is om meer kennis te verspreiden door belanghebbenden voor te lichten over hoe zij de energietransitie gezamenlijk kunnen organiseren. De derde aanbeveling is om marktregels te vervangen door governanceregels om gedecentraliseerde duurzame energieproductie en -consumptie mogelijk te maken. De marktregels zijn gericht op het toekennen van de schaarse netaansluitingen op basis van het ‘first come, first served’-principe. Governanceregels stimuleren de betrokkenheid en het prioriteren van de netaansluitingen met de grootste maatschappelijke waarde.
Auteur
Categorieën
