De afgelopen jaren is er veel aandacht uitgegaan naar het stimuleren van de transitie naar een klimaatneutrale economie via duurzame beursbeleggingen (Vermeulen, 2026). Het is echter de vraag hoe effectief duurzaam beleggen is. Bedrijven die vanwege hun score op milieu-, sociale en governance-indicatoren (ESG) worden uitgesloten, houden vaak toegang tot kapitaal van andere beleggers met lagere duurzaamheidsambities (Bauer et al., 2026). En het aandeelhoudersactivisme wordt ideologischer en minder voorspelbaar: grote Amerikaanse vermogensbeheerders – dominante spelers op de Amsterdamse beurs – stemmen vrijwel systematisch tegen klimaatresoluties (Schellekens en Fernandez, 2026). Daarom is het zinvol te kijken naar kapitaalmarkten waar wél directe invloed mogelijk is: private equity, en in het bijzonder de rol daarvan in het midden- en kleinbedrijf (mkb).
Verduurzaming van het mkb kan veel winst opleveren. Het mkb speelt een centrale rol in de Nederlandse economie. Het is verantwoordelijk voor 61 procent van de toegevoegde waarde, de helft van de werkgelegenheid en 32 procent van de R&D-uitgaven (Teurlinx, 2024). Tegelijkertijd investeert het minder vaak in klimaatneutrale bedrijfsvoering dan het grootbedrijf (CBS, 2025). Veel ondernemers zetten stappen om te verduurzamen teneinde toekomstbestendig te blijven, maar geven aan moeite te hebben om aan financiering te komen.
Private equity investeert veel in het mkb (NVP, 2025) en is goed uitgerust om deze bedrijven te verduurzamen. Ten eerste neemt private equity meerderheidsbelangen gedurende gemiddeld zes jaar, waardoor ondernemers geen last hebben van verdeeldheid onder aandeelhouders (Kölbel et al., 2020). Dit geeft ruimte om met management duurzame strategieën te formuleren en op langetermijnprestaties te sturen.
Ten tweede richt private equity verduurzaming primair op waardecreatie door operationele verbeteringen (Eccles et al., 2020): minder energie- en materiaalgebruik, efficiëntere productie, digitalisering, HR-ontwikkeling en modernisering van bedrijfsprocessen. Deze maatregelen dragen bij aan betere ESG-prestaties, en ook aan productiviteitsgroei en hogere waarderingen.
Ten derde beschikken private-equityinvesteerders over kennis, ervaring en netwerken van adviseurs, waardoor zij snel kunnen doorzien waar verduurzaming technisch en financieel realiseerbaar is (Drobetz et al., 2024). Zij kunnen ingrijpen in governance, investeringsbeslissingen versnellen en bedrijven helpen om aan toekomstige regelgeving te voldoen.
Met name die kennis van private equity kan het verschil maken. Mkb-bedrijven lopen snel vast in complexe rapportage-eisen, meetproblemen, capaciteitsgebrek en onzekerheid over financiële waardecreatie. Door expliciet te vragen om ESG-doelen te koppelen aan financiële materialiteit, verbinden investeerders verduurzaming met waardecreatie (Eccles et al., 2020). Door convergentie van rapportage-eisen kunnen zij verslaglegging behapbaar maken (Abraham et al., 2024).
Als Nederland zijn klimaatdoelen wil halen, moeten we erkennen dat het kapitaal dat daadwerkelijk verandering in bedrijven kan realiseren, niet op de beurs ligt maar in de private-equitysector. Dat vraagt ook wat van de sector zelf. De sector heeft belangrijke stappen gezet, maar kan meer leiderschap tonen. Private-equityfondsmanagers kunnen ESG-thema’s opnemen in businessplannen, ambitieuze doelen stellen, CO2-voetafdrukken laten meten, en bijbehorende Key Performance Indicators monitoren in hun commissarisvergaderingen. Ten slotte kunnen zij de belangen van managementteams richten door hen te belonen voor voortgang op deze punten (Maas et al., 2016). Zo kan private equity de motor worden van de verduurzaming van het mkb.
Literatuur
Abraham, J., M. Olbert en F. Vasvari (2024) ESG disclosures in the private equity industry. Journal of Accounting Research, 62(5), 1611–1660.
Bauer, R., J. van Binsbergen en E. Eiling (2026) Duurzaam beleggen van pensioenen vergt diepe onderbouwing en evaluatie. ESB, 111(4855), 116–119.
CBS (2025) Verduurzaming van het bedrijfsleven. CBS Publicatie, 15 juli.
Drobetz, W., S. El Ghoul, O. Guedhami et al. (2024) Entrepreneurial finance and sustainability: Do institutional investors impact the ESG performance of SMEs? Journal of Business Venturing Insights, 22, e00498.
Eccles, R.G., T. Lennehag en N. Nornholm (2020) EQT: Private equity with a purpose. Journal of Applied Corporate Finance, 32(3), 73–86.
Kölbel, J.F., F. Heeb, F. Paetzold en T. Busch (2020) Can sustainable investing save the world? Reviewing the mechanisms of investor impact. Organization & Environment, 33(4), 554–574.
Maas, K., S. Schaltegger en N. Crutzen (2016) Integrating corporate sustainability assessment, management accounting, control, and reporting. Journal of Cleaner Production, 136(A), 237–248.
NVP (2025) Marktcijfers – Onderzoek. Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen. Te vinden op nvp.nl.
Schellekens, B. en R. Fernandez (2026) Amerikaanse vermogensbeheerders dwarsbomen Nederlands klimaatbeleid. ESB, 111(4855), 108.–111.
Teurlinx, J. (2024) Jaarbericht Staat van het mkb 2024: Perspectief op productiviteit. Nederlands Comité voor Ondernemerschap, november. Te vinden op cms.staatvanhetmkb.nl.
Vermeulen, E. (2026) De ideologisering van aandeelhoudersactivisme vraagt om alertheid. ESB, 111(4855), 104.–107.
Auteur
Categorieën
