Verstoringen in de energieaanvoer door het conflict in het Midden-Oosten jagen de olie- en gasprijzen aan, waardoor investeerders hun inflatieverwachtingen naar boven bijstellen. De verhoogde inflatieverwachtingen worden echter enkel op korte termijn ingeprijsd, wat erop wijst dat de markten verwachten dat de prijsschok tijdelijk is.
De figuur toont dat de rente op eenjarige inflatieswaps – dat zijn financiële instrumenten waarvan de uitbetaling gekoppeld is aan de gerealiseerde inflatie – sinds het begin van het conflict meer dan verdubbeld is naar ongeveer vier procent op de piek. Bij contracten voor een jaar later liep de vereiste compensatie op met slechts 0,6 procentpunt naar 2,4 procent. Op middellange termijn – vijf jaar vooruit – blijft de inflatiecompensatie stabiel rond de doelstelling van twee procent, wat duidt op vertrouwen dat de Europese Centrale Bank de prijsstabiliteit kan waarborgen.
De stijging in kortlopende inflatieswaprentes bevat naast een verwachtingscomponent ook een inflatierisicopremie: een extra compensatie die investeerders eisen voor onzekerheid over het inflatiepad. Die premie loopt doorgaans op bij negatieve aanbodschokken, zoals momenteel op de energiemarkt. De figuur toont dat ongeveer een derde van de piekstijging in eenjarige inflatieswaprentes door een oplopende risicopremie wordt verklaard (0,7 van de 2 procentpunten).
De inflatieverwachtingen stijgen wel minder sterk dan tijdens de energiecrisis van 2022. Toen was er ook sprake van een negatieve aanbodschok, mede door het wegvallen van Russisch gas, maar de economische realiteit was anders: in de nasleep van de pandemie versterkten verstoorde toeleveringsketens, terugverende vraag en een krappe arbeidsmarkt de inflatie. De verwachte inflatie en risicopremie stegen daardoor harder in absolute zin, en de druk op inflatieswaprentes reikte verder dan een jaar vooruit: ook de vereiste compensatie voor inflatie op de middellange termijn liep sinds 2021 zichtbaar op.
Auteurs
Categorieën