Diverse partijen beloven een verhoging van het minimumloon. Zij noemen echter vaak absolute bedragen, waarbij onduidelijk blijft per wanneer ze dat bedrag willen invoeren. Conform de EU-richtlijn zou het minimumloon circa 20,90 euro in 2030 moeten zijn. Beloftes daaronder zijn dus minder ambitieus dan ze wellicht lijken.
Bij de komende verkiezingen staan in diverse partijprogramma’s weer standpunten over het minimumloon. Meerdere partijen hebben zich (in het verleden) met betrekking tot hun standpunt laten leiden door de EU-richtlijn minimumlonen (Richtlijn, 2022). Deze richtlijn stelt onder andere voor om het minimumloon te koppelen aan zestig procent van het mediane loon. Zo’n koppeling zou per 1 januari een minimumloon van ruim achttien euro per uur betekenen; ook de FNV (2023) is hier voorstander van.
De SP (2025) en de Partij voor de Dieren (2025) hebben deze koppeling al opgenomen in hun nieuwste verkiezingsprogramma. GroenLinks-PvdA (2025) noemt achttien euro in het concept verkiezingsprogramma waarbij waarschijnlijk geamendeerd wordt om te specificeren dat het minimumloon op zestig procent van het mediane loon uit moet komen. NSC (2025), heeft het echter enkel over een verhoging van het minimumloon naar achttien euro, zonder een expliciete koppeling aan het mediane loon of een invoerdatum. Dit is ook het geval bij Volt ( 2025) dat aangeeft het minimumloon geleidelijk naar 19 euro te willen verhogen. D66 (2025) heeft het enkel over verhoging van het minimumloon zonder een richtbedrag.
Op het eerste oog lijken al deze standpunten vergelijkbaar, maar omdat het minimumloon ook zonder beleidswijzigingen geïndexeerd wordt met de CAO-loonontwikkeling, betekent een verhoging naar achttien of negentien euro aan het einde van de kabinetsperiode een relatief kleinere verhoging dan een koppeling aan zestig procent van het mediane loon.
Dit gebrek aan scherpte maakt het voor de kiezer moeilijk om te beoordelen welke van de politieke partijen het meest ambitieuze verhogingsplan of juist het meest gematigde plan heeft.
Ook bij de vorige verkiezingen speelde deze onduidelijkheid. Een aantal partijen wilden het minimumloon naar zestien euro per uur verhogen terwijl D66 naar 17,50 euro en de ChristenUnie naar achttien euro wilden gaan in 2028. Het leek nu alsof D66 en ChristenUnie ambitieuzer waren, terwijl in werkelijkheid direct naar zestien euro een relatief grotere stijging betekent, gegeven de jaarlijkse indexering.
Voor de kiezer is het dus van belang om te begrijpen wat het basispad van het minimumloon is en hoeveel een minimumloon van zestig procent van het mediane loon naar verwachting is op verschillende momenten tijdens de komende kabinetsperiode.
Zestig procent van het mediane loon
Het minimumloon als verhouding tot het mediane loon wordt ook wel de Kaitz-index genoemd; dit cijfer wordt jaarlijks door de OESO gepubliceerd. Daarbij wordt het minimumloon omgerekend naar een voltijds jaarloon en vergeleken met het mediane voltijds jaarloon.
Het laatst bekende cijfer dat het minimumloon in Nederland als percentage van het mediane voltijds jaarloon uitdrukt, is van 2024, toen het minimumloon per jaar 48,29 procent van het mediane voltijds jaarloon bedroeg (OESO, 2025). Het ligt in de lijn der verwachting dat het minimumloon op korte termijn dit percentage van het mediane loon ongeveer aanhoudt, aangezien het minimumloon wordt geïndexeerd met de cao-loonontwikkeling.
Op 1 juli 2025 is het minimumuurloon 14,40 euro. Zestig procent van de mediaan per 1 juli 2025 is dan gelijk aan 14,40 / 48,29 × 60 = 17,89 euro. Het minimumloon zou dus met 24,24 procent moeten stijgen om het gelijk te laten zijn aan zestig procent van het mediane loon.
Het basispad
Maar dat is nu; in 2026 stijgen de mediane lonen weer. Conform de indexatieclausule in de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (WML, 2025) stijgt het minimumloon per 1 januari met de helft van de verwachte cao-loonontwikkeling van 2026 plus het verschil van wat de verwachting was voor 2025 in de CEP (CPB, 2025) en wat er nu in de MEV voor 2025 wordt verwacht. De verhoging van het minimumloon op 1 januari 2026 komt daarmee volgens deze formule uit op 0,5 × 4,055 + 4,74 − 4,61 = 2,1575%. Het minimumloon op 1 januari 2026 wordt daarmee 14,40 × 1,021575 =14,71 euro. Op basis van deze cijfers kan het basispad van het minimumloon en het minimumloon op zestig procent van het mediane loon worden geschat aan de hand van de verwachte cao-loongroei in de MEV. Gegeven de indexatie kom je voor zestig procent van het mediane loon per 1 januari uit op 14,71 / 48,29 × 60 = 18,28 euro per uur.
Ook zonder beleidswijziging stijgt het minimumloon dus meerdere euro’s gedurende de aankomende regeerperiode (figuur 1). Een verhoging van het minimumloon naar achttien of negentien euro in 2030 is bijgevolg minder ambitieus dan een directe verhoging per 1 januari 2026.
Conclusie
Het zou goed zijn als de politieke partijen expliciet zijn over welke exacte verhoging van het minimumloon zij precies willen, zodat kiezers zo goed mogelijk weten wat de inzet per partij is. Het minimumloon moet met ongeveer 24,24 procent verhoogd worden om dit op zestig procent van het mediane loon te krijgen. In 2030 betekent dat een minimumloon van 20,90 euro per uur. Alle verhogingen die lager zijn dan dit percentage, zijn positief nieuws maar sluiten niet direct aan bij een verhoging van het minimumloon tot zestig procent van het mediane loon.
Literatuur
CPB (2025) Raming februari 2025 (CEP 2025). CPB Publicatie, 26 februari.
D66 (2025) Het kan wél Concept-verkiezingsprogramma 2025-2030.
FNV (2023) De minimumloongids: Hoe een hoger minimumloon Nederland eerlijker en welvarender maakt. Te vinden op www.voor16.nl.
GroenLinks-PvdA (2025) Verkiezingsprogramma 2025: Een nieuwe start voor Nederland.
NSC (2025) Concept-verkiezingsprogramma 2025: Zorgen voor zekerheid.
OESO (2025) Minimum relative to average wages of full-time workers. OECD Data Explorer. Te vinden op data-explorer.oecd.org.
PvdD (2025) Verkiezingsprogramma (concept) Tweede Kamer 2025: Natuurlijk.
Richtlijn (2022) Richtlijn (EU) 2022/2041 betreffende toereikende minimumlonen in de Europese Unie. Te vinden op eur-lex.europa.eu.
SP (2025) Het verkiezingsprogramma van de SP: Supersociaal.
Volt (2025) Volt verkiezingsprogramma 2025.
WML (2025) Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. Te vinden op wetten.overheid.nl.
Auteurs
Categorieën