De stijgende defensie-uitgaven bieden kansen voor Nederlandse bedrijven. In vijf jaar tijd is het aantal leden van de brancheorganisatie voor defensiesector verdubbeld.
In het kort
- Naast de industrie komen leden van de defensiebrancheorganisatie vaak uit de zakelijke dienstverlening, ICT en handel.
- Veel nieuwe aanbieders komen uit Zuid- en Oost-Nederland en de regio Den Haag.
De Nederlandse defensie-uitgaven zitten stevig in de lift en zullen de komende jaren verder blijven stijgen. Het kabinet wil de defensie-uitgaven laten oplopen van ongeveer twee procent van het bruto binnenlands product in 2025 naar ten minste vijf procent in 2035. Deze ontwikkeling sluit aan bij de al langer zichtbare trend van oplopende defensiebudgetten: terwijl in 2021 nog 12,1 miljard euro aan defensie werd besteed, stijgt dit bedrag in 2026 naar 26,8 miljard euro (MinDef, 2022; 2025).
Een deel van deze extra middelen vloeit naar bedrijven in Nederland die defensiematerieel en -diensten leveren. Deze omzet werd in 2023 geschat tussen de 7,7 miljard (Berenschot, 2024) en 9,7 miljard euro (MinDef, 2024).
Steeds meer bedrijven lijken zich als defensie- en veiligheidsspeler te positioneren om een graantje mee te kunnen pikken van deze additionele uitgaven. Onder hen zijn diverse maakbedrijven die kansen zien ontstaan (FD, 2025).
Toch is nog weinig bekend over de omvang, samenstelling en geografische spreiding van bedrijven in Nederland die actief zijn in de defensie-industrie. Die informatie is belangrijk, omdat zij toont welke sectoren en regio’s een impuls aan de economie kunnen geven door verder stijgende defensie-uitgaven (Erken et al., 2026; in dit nummer). In dit artikel geven wij daarom inzicht in de sectorale afkomst en geografische spreiding van de bedrijven die actief zijn in de defensie-industrie.
De defensie-industrie in Nederland
De diversiteit van bedrijven in de Nederlandse defensie-industrie is groot. Het gaat om maakbedrijven die eindproducten maken voor Defensie – de zogenoemde Original Equipment Manufacturers (OEM’s) – en bedrijven die actief zijn in de waardeketen als tier-1-, tier-2- en tier-3-supplier. Deze suppliers maken geen eindproducten, maar leveren grondstoffen, componenten, halffabricaten of subsystemen aan OEM’s of aan elkaar, en staan vaak verder af van gebruikers van het eindproduct. Naast de industrie zijn ook andere sectoren vertegenwoordigd in de defensiebranche, zoals de ICT-sector die software en datadiensten levert en handelsbedrijven die betrokken zijn bij de distributie van materieel.
Wij gebruiken het ledenbestand van de Stichting Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid (NIDV) om de ontwikkeling van de defensie-industrie in kaart te brengen. De NIDV biedt bedrijven een netwerk dat ze hard nodig hebben: het is als leverancier nagenoeg onmogelijk om zonder netwerk een entree bij Defensie te maken. We verwachten daarom dat het ledenbestand van de NIDV een goede afspiegeling van de defensie-industrie is (kader 1). Volgens de NIDV zelf is het aandeel van
Kader 1: Vertegenwoordiging NIDV
Het ledenbestand van de NIDV geeft een goed, maar geen compleet beeld van de defensie-industrie. Het ledental is aanmerkelijk lager dan de schatting van andere partijen van de omvang van deze sector. Zo schat Berenschot (2022, 2024) dat er ongeveer 1.000 bedrijven in de defensiesector actief zijn. Dat komt gedeeltelijk omdat Berenschot ook een groot aantal tier-2- en tier-3-suppliers opneemt. Deze bedrijven staan doorgaans ver van het eindproduct af en hebben meestal geen directe relatie met Defensie. De bredere selectie van Berenschot bevat verder bedrijven die incidenteel aan Defensie leveren en voor wie de defensievraag een heel beperkt deel van hun omzet is. Voor deze bedrijven is het lidmaatschap van de NIDV minder voor de hand liggend.
Verder worden sommige defensiebedrijven geen NIDV-lid vanwege de wens tot geheimhouding en uit angst voor omzetverlies in civiele markten. Tot voor kort was het lastig om uit te leggen dat men actief was in de defensiesector, maar dat is de afgelopen jaren verminderd door de inval in Oekraïne en andere geopolitieke ontwikkelingen.
Een andere reden om geen lid te worden kan zijn dat het voor start-ups en kleinere bedrijven te kostbaar is of nog geen prioriteit heeft. Zo zijn slechts twee van de dertien start-ups waaraan innovatiesubsidie is toegekend vanuit de Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic (DIANA) en SecFund lid van de NIDV. De omzet van deze start-ups is vaak nog beperkt. Naar verwachting zullen zij, zodra hun activiteiten en omzet groeien, op termijn vaker lid worden van de NIDV. Een goed voorbeeld daarvan is scale-up RobinRadar. Die is als start-up zelf in het vizier gekomen van Defensie, maar inmiddels ook NIDV-lid.
de leden dat (toe)leverancier van Defensie is, zo’n tachtig procent. Leden betalen een serieuze contributie waardoor verwacht mag worden dat hun bedrijfsdoelen in lijn met de stichtingsdoelen van de NIDV moeten liggen.
De interesse voor de defensie-industrie neemt sterk toe
Figuur 1 toont de ontwikkeling van het aantal NIDV-leden tussen 2021 en 2026. De groei van 171 in januari 2021 naar 341 in maart 2026 is fors: 99 procent in ruim vijf jaar tijd. De groei van het aantal aangesloten bedrijven overtreft zelfs de reële groei van de Nederlandse defensie-uitgaven in dezelfde periode.
Figuur 1: Aantal NIDV-leden
Data: NIDV-bedrijvengids | ESB
Diverse sectoren
De industrie is het sterkst vertegenwoordigd in het NIDV-ledenbestand (figuur 2). Het gaat dan om bedrijven die actief zijn in verscheidene branches, zoals metaalproducten, machines, transportmiddelen, elektrische apparatuur, chemische producten en houtbewerking.
Figuur 2: Spreiding van NIDV-leden over sectoren
Maar ook de Zakelijke dienstverlening, de ICT-sector en de Handel zijn vertegenwoordigd. En het valt op dat het aandeel van de handelsbedrijven sinds 2021 structureel licht toeneemt. Dat komt waarschijnlijk omdat handelsbedrijven relatief snel kunnen inspelen op veranderingen in de vraag en hun assortiment richten op producten die op de defensiemarkt nodig zijn.
Regionaal geclusterd
Met name regio’s waar veel defensiebedrijven zijn gevestigd, zullen profiteren van de toenemende defensie-uitgaven (Erken et al., 2026). De regio’s Groot-Amsterdam en Brainport Eindhoven (figuur 3a) zijn samen goed voor een kwart van de NIDV-leden. Verder zijn ook in Twente, Utrecht, Zuid-Holland en West-Brabant relatief veel bedrijven actief in de defensie-industrie. In Noord-Nederland en Zeeland zijn dat er daarentegen heel weinig.
Figuur 3: Spreiding en ontwikkeling van NIDV-leden
De belangstelling voor de defensie-industrie nam in de afgelopen vijf jaar vooral toe in Brabant, Limburg, Den Haag en Twente (figuur 3b). Deze regio’s vallen grotendeels samen met plekken waar technische universiteiten staan en met de plekken waar het Ministerie van Defensie de afgelopen jaren innovatiecentra (de MINDbases) heeft opgezet (Rotterdam, Eindhoven, Enschede, Delft, Geleen en Groningen). Hun doel is de verbinding te leggen tussen het regionale bedrijfsleven, kennisinstellingen en de defensiemarkt. In dit doel lijken ze, met uitzondering van het Groningse centrum, nu al te slagen gezien de toenemende concentratie van defensiebedrijven.
Conclusies
Nederlandse ondernemers plukken graag een graantje mee van het sterk toenemende defensiebudget. Het aantal bedrijven dat als NIDV-lid Defensie wil bedienen, is in vijf jaar tijd verdubbeld. De belangstelling voor de defensie-industrie is vooral toegenomen in de buurt van de technische universiteiten en in Limburg.
Literatuur
Berenschot (2022) Nederlandse defensie- en veiligheidgerelateerde technologische industriële basis. Berenschot Rapport, mei.
Berenschot (2024) Nederlandse defensie- en veiligheidgerelateerde technologische industriële basis. Berenschot Rapport, april.
Erken, H., F. van Es en L. de Jong (2026) Of defensie-uitgaven economie versterken hangt af van uitvoering. ESB, te verschijnen.
FD (2025) Maakbedrijven openen jacht op defensiemiljarden. Het Financieele Dagblad, 24 november.
MinDef (2022) X Defensie: Rijksjaarverslag 2021. Jaarverslag en Slotwet Ministerie van Defensie 2021. Te vinden op www.rijksoverheid.nl.
MinDef (2024) Innovatie en industrie. Ministerie van Defensie, Publicatie. Te vinden op www.defensie.nl.
MinDef (2025) Prinsjesdag: defensiebudget stijgt door slechtere veiligheidssituatie. Ministerie van Defensie, Nieuwsbericht, 16 september. Te vinden op www.defensie.nl.
NIDV (2026a) Over NIDV. NIDV Informatie.
NIDV (2026b) NIDV-bedrijvengids 2026. NIDV Informatie.
Auteurs
Categorieën