De Europese fondsensector is sterk geconcentreerd in een klein aantal landen. Toezicht op sector de concentreert zich daardoor bij een klein aantal nationale toezichthouders.
De figuur toont dat Luxemburg en Ierland samen doorgaans rond de tachtig procent van de jaarlijkse netto-instroom in beleggingsfondsen in het eurogebied vertegenwoordigen. De overige zeventien eurolanden – waaronder grote economieën als Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië – dragen nauwelijks bij. Ook de bijdrage van Nederland is zeer beperkt, ondanks de aanwezigheid van grote pensioenfondsen.
De concentratie maakt het lastig om zicht te krijgen op stromen tussen landen, omdat vrijwel alle stromen via enkele jurisdicties lopen. Daarnaast betekent het voor beleid en toezicht dat risico’s in de omvangrijke Europese fondsensector zich concentreren bij een klein aantal nationale toezichthouders.
De concentratie is deels historisch gegroeid en deels het gevolg van fiscale wet- en regelgeving, zoals beperkte belasting op fondsniveau, weinig of geen bronbelasting, gunstige belastingverdragen en btw-vrijstellingen.
Ook institutionele veranderingen kunnen een belangrijke invloed uitoefenen op de instroom van kapitaal in beleggingsfondsen. Zo toont de figuur de uitstroom uit Nederland vanaf 2021 die samenhangt met de pensioenhervorming. Mede als gevolg van die hervorming hevelen pensioenfondsen participaties in Nederlandse beleggingsinstellingen over naar de eigen balans in de vorm van mandaatbeleggingen: daarbij geven zij een externe partij een bepaald beleggingsmandaat mee bij het beheren van vermogen. Omdat een pensioenfonds niet langer via participaties in een beleggingsfonds belegt, maar via een mandaat waarbij de beleggingen op de balans van het pensioenfonds zelf komen, verdwijnt het vermogen uit de statistiek van beleggingsfondsen.
Auteurs
Categorieën