Waar werken economen anno 2025 aan, en hoe draagt dat bij aan de maatschappij? In deze Economenparade verkennen we de prestaties van de nieuwe generatie onderzoekers, lichten we vijf maatschappelijk relevante masterscripties uit, en geven we een overzicht van de ESB-bijdragen die het afgelopen jaar het beste werden gelezen.
In de jaarlijkse Economenparade belicht ESB de wetenschappelijke prestaties en maatschappelijke verdiensten van economen. Daartoe kijken we naar de publicaties van academici, maar ook naar de masterscripties van studenten en naar publicaties in ESB.
Volgende generatie onderzoekers
Wat betreft de academici kijken we ten eerste naar de opkomende academici: zij die goed publiceren, maar (nog) geen hoogleraar zijn. We nemen daarbij dit jaar ook economen mee die aan andere Nederlandse instellingen dan een universiteit zijn verbonden. Tabel 1a toont de 25 niet-hoogleraren met de beste wetenschappelijke publicaties in de internationale economietijdschriften, gebruik makend van de telmethode in kader 1.
Kader 1: De telmethode voor internationale publicaties
Voor het berekenen van de scores en het samenstellen van de lijst van economen met de meeste internationale toppublicaties is er gebruikgemaakt van de Web of Science-database van Clarivate Analytics voor de periode 2020–2024.
Geteld worden alleen de artikelen die zijn verschenen in een tijdschrift binnen het domein ‘Economie’, waarvan er ten minste één auteur op het moment van publiceren een affiliatie had met een Nederlandse universiteit. Het domein ‘Economie’ is voor deze top gedefinieerd als zijnde ‘alle tijdschriften die voorkomen op de Tinbergen Journal List’ (www.tinbergen.nl) of ‘de toptijdschriften op de ERIM Journal List’ (www.erim.eur.nl, alleen categorie P* en P). Alle andere documenttypen in de Web of Science worden niet meegeteld.
De score van elk individueel artikel wordt bepaald aan de hand van de article influence score (AIS) van het tijdschrift in 2024, en wordt gewogen voor het aantal auteurs. De volgende formule is gebruikt om de score van ieder individueel artikel te bepalen:
Pi = W(auteur) × W(influence)
waarbij:
Pi = de score van artikel i
W(auteur) = het gewicht van de auteur volgend uit de breuk van 2 / (1 + #auteurs)
W(influence) = de AIS van het tijdschrift in 2024
De totaalscore van een wetenschapper zijn de scores van zijn of haar vijftien hoogst scorende artikelen bij elkaar opgeteld.
In de top van de lijst treffen we veel namen aan die ook vorig jaar naar voren kwamen. Michael Wyrwich, Ton van de Bremer en Niels Rietveld zijn inmiddels benoemd tot hoogleraar en vallen daardoor weg uit de lijst. Van de tien nieuwelingen loopt vooral Rogier Quaedvlieg in het oog. Hij was tot 2022 universitair hoofddocent in Rotterdam, maar werkt nu bij ABN Amro. Hij dankt zijn plek aan het feit dat we nu ook onderzoekers van buiten de faculteiten meenemen – met zijn publicatiescore zou hij anders vorig jaar ook al zijn opgenomen.
Net als vorig jaar bestaat de lijst vooral uit universitair hoofddocenten. De universitair docenten Ana Figueiredo, Martin Schumann, Ivan Boldyrev en Feixiong Liao vormen hierop, naast Quaedvlieg, de uitzonderingen. Ten opzichte van vorig jaar is het aantal onderzoekers met een Nederlandse achtergrond wat toegenomen: iets minder dan de helft van de onderzoekers lijkt een niet-Nederlandse achtergrond te hebben. Opvallend blijft het beperkte aantal vrouwen onder de goed publicerende nieuwe generatie – we telden er slechts twee.
Best publicerende vrouwen
Het aantal vrouwen is überhaupt dun gezaaid in de economische wetenschap (Van de Ven, 2024) en dat zien we – ogenschijnlijk in versterkte mate – terug in de lijstjes met best publicerende economen (Lukkezen, 2018). Toch zijn er zeker vrouwen die regelmatig goed publiceren
(tabel 1b). De meeste van hen zijn hoogleraar, al tellen we ook acht universitair (hoofd)docenten.
Opvallend is dat de best publicerende vrouwen gemiddeld een artikel meer hebben gepubliceerd (8,16) dan de niet-hoogleraren (7,16). Ze publiceren echter in tijdschriften met een lagere article influence score (gemiddeld 3,19 versus 4,42) en hebben gemiddeld ook meer coauteurs, waardoor ze een lager gewicht hebben (0,49 versus 0,55).
Scriptieprijzen
In de masterscripties van studenten komen onderwijs, onderzoek en soms ook maatschappelijke impact samen. Ook dit jaar hebben de economiefaculteiten, in samenwerking met de Goldschmeding Foundation, prijzen uitgereikt voor de vijf beste masterscripties van 2025, waarbij door de jury zowel is gekeken naar de geboden academische inzichten als naar de maatschappelijk relevantie. Kader 2 presenteert de genomineerden voor deze REmagine Awards, en licht de scripties uit van de studenten die op 2 december tot winnaar werden uitgeroepen. Ze laten goed zien hoe divers én relevant economisch onderzoek kan zijn.
Meest gelezen ESB-bijdragen
Voor maatschappelijk relevant economisch onderzoek is ESB het aangewezen publicatiekanaal. Welke analyses trokken dit jaar de meeste aandacht van de lezer?
Tabel 2 toont de best gelezen artikelen op de website. Bas Jacobs maakt een glorieuze rentree in dit lijstje, met twee bijdragen over het belasten van vermogen, waaronder het best gelezen stuk van dit jaar. Verder zijn ook Milan en Misha van Denderen, die vorig jaar op nummer één eindigden, dit jaar weer vertegenwoordigd. De afgelopen jaren schreven zij gezamenlijk goed gelezen stukken over de erfbelasting. Dit jaar laat het duo zien ook solo succes te kunnen boeken met bijdragen over respectievelijk de hypotheekrenteaftrek en fusies binnen de onderwijssector.
Maar niet alle duo’s gaan solo verder. Een ander veel gelezen auteursduo heeft de samenwerking dit jaar juist geïntensiveerd: Tijmen de Vos en Jacob-Jan Koopmans nemen maar liefst drie van de best gelezen stukken van dit jaar voor hun gezamenlijke rekening. Alle betreffen analyses van de inkomsten van werken, zoals men moge verwachten van vakbondonderzoekers.
En ook Boris Schellekens en Rodrigo Fernandez weten, net als vorig jaar, als duo de lezers aan zich te binden. Dit jaar eindigen ze zelfs met twee stukken in de lijst: een over de houdbaarheid van de Nederlandse staalproductie en een over de rol van Amerikaanse vermogensbeheerders bij Nederlandse bedrijven.
Vertrouwde namen in het lijstje zijn verder Raymond Gradus en Wim Suyker, die het beiden ook presteren om twee keer terug te komen in de lijst. Suyker analyseerde in ESB de verkiezingsprogramma’s van de PVV en SP, wat op veel belangstelling kon rekenen. En Gradus onthulde dat hogere inkomens in 2025 meer hypotheekrenteaftrek krijgen en vervolgde zijn pennenstrijd met De Vos en Koopmans over de koppeling van het minimumloon aan de AOW.
Een bijzondere vermelding verdient tot slot Job Swank, die in 2019 vanwege een hersenbloeding terugtrad uit de directie van De Nederlandsche Bank, maar anno 2025 als ESB-auteur, samen met Nico van der Windt, weer volop meedraait in de top.
Kijken we naar de onderwerpen die op veel belangstelling konden rekenen, dan zien we duidelijk dat de aandacht van de lezers gestuurd werd door de verkiezingen voor de Tweede Kamer in oktober. Veel goed gelezen analyses betreffen analyses van keuzes van het kabinet of van politieke partijen. En diverse stukken gaan over de hypotheekrenteaftrek die dit jaar veelvuldig langs kwam in de verkiezingscampagne.
Dat de verkiezingen lezers trokken, is ook terug te zien in de leescijfers over het jaar heen: in oktober werden ruim dubbel zo veel stukken gelezen als in een gemiddelde maand, en ook in september zagen we leescijfers die boven het gemiddelde uitstegen. Een van de bijdragen die (opnieuw) veel werd geraadpleegd is de analyse van de marginale belastingdruk door Miriam Gielen en Hans Beens uit 2023. Mede hierdoor behoort deze bijdrage voor het derde jaar op rij tot de best gelezen artikelen van het jaar. Op naar volgend jaar!
- Linkse partijen jagen belasting op vermogen ondoordacht op van Bas Jacobs
- Stop per direct met hypotheekrenteaftrek bij nieuwe leningen van Job Swank en Nico van der Windt
- Doorrekening verkiezingsprogramma PVV van Wim Suyker
- Hoogste inkomens hebben de laagste woonkosten van Jesse Kremer en Sam van Dijck
- Afschaffing hypotheekrenteaftrek vergroot vermogensongelijkheid van Milan van Denderen
- Niet lonen maar winsten verklaren relatief hoge inflatie in Nederland van Tijmen de Vos en Jacob-Jan Koopmans
- Zonnepanelen ook rendabel zonder salderingsregeling van Carlotta Masciandaro en Machiel Mulder
- Het lerarentekort is geen landelijk maar een schoolspecifiek probleem van Sjors van Wickeren, Toep van Dijk en Menno Schellekens
- Kabinet-Schoof verhoogt de hypotheekrenteaftrek voor hogere inkomens van Raymond Gradus
- Doorrekening verkiezingsprogramma SP van Wim Suyker
- Energie wordt in Nederland te duur voor staalproductie van Boris Schellekens en Rodrigo Fernandez
- Inflatie in Nederland loopt uit de pas met de eurozone van Jan Willem van den End en Jos de Grip
- Europa scoort op veel domeinen van welvaart beter dan Amerika van Annegeke Jansen, Philipp Bothe en Rutger Hoekstra
- Inkomstenbelasting voor lagere inkomens stijgt onder kabinet-Schoof van Tijmen de Vos en Jacob-Jan Koopmans
- De businesscase voor een vergroening van Tata Steel Nederland is zwak van Roel Beetsma en Giorgia Romagnoli
- Met fusiegolf scholen nam onderwijstijd af en bureaucratie toe van Misha van Denderen
- Volgend kabinet moet de belasting op vermogensinkomsten, vermogen en erfenissen pragmatisch hervormen van Bas Jacobs
- Laat politieke partijen duidelijker zijn over met hoeveel zij het minimumloon willen verhogen van Jacob-Jan Koopmans en Tijmen de Vos
- Problematisch gebruik smartphones en sociale media vereist beleidsdebat van Martijn Badir, Gijs van der Vlugt en Dick van der Sluijs
- Belastingdruk bij méér werken minder hoog dan vaak gedacht van Miriam Gielen en Hans Beens
- Amerikaanse vermogensbeheerders dwarsbomen Nederlands klimaatbeleid van Boris Schellekens en Rodrigo Fernandez
- Laat het begrotingsbeleid toekomstgerichte politiek stimuleren van Joost Sneller, Hans Vijlbrief en Gertjan Dordmond
- Economenparade 2024 van Robert Kleinknecht
- Verhoging minimumloon is met AOW-koppeling nauwelijks te financieren van Raymond Gradus
- Beter openbaar vervoer vermindert uitstoot van autoverkeer niet van Arie Bleijenberg
Met dank aan Wilfred Mijnhardt, Judith Gulpers (Erasmus Universiteit Rotterdam) en Niels van Leeuwen (ESB)
Literatuur
Lukkezen, J. (2018) Economentop 40 2018. ESB, 103(4768), 550–553.
Ven, Y. van de (2024) Aandeel vrouwelijke hoogleraren economie blijft achter op de rest. ESB, 109(4832), 188–189.
Auteur
Categorieën
