De opkomst van streamen betekende een periode van disruptieve innovatie voor de muziekindustrie, die het verdienvermogen zag afnemen. Inmiddels zien we dat de disruptieve innovatie uiteindelijk heeft geresulteerd in omzetgroei.
De figuur laat zien dat de opkomst van P2P-filesharing, downloading en streaming de fysieke muziekmarkt sinds 2000 stevig heeft ontwricht. Vanaf de opkomst van P2P-filesharing in 1999, waarmee muziekbestanden gratis over het web konden worden gedeeld met consumenten, nam de omzet in de industrie af. De gevestigde fysieke muziekmarkt kromp, veelal ten koste van huidige marktpartijen en hun centrale markposities.
Tegelijkertijd deden nieuwe businessmodellen en innovatieve processen hun intrede, maar deze compenseerden de afnemende omzet (nog) niet. Vanaf 2009 stabiliseerde daardoor de totale omzet in de muziekindustrie. Een stijging van de omzet bleef wel uit tot 2016. Om weer competitief te worden in de veranderende markt moesten veel bedrijven namelijk een pivot of transitie maken, vaak zonder steun van de overheid of financiële compensatie.
De figuur toont dat die transitie een proces van divergentie is: voordat het dominante nieuwe businessmodel rondom streaming zijn plek vond in de muziekindustrie, werd er eerst nog veel ingezet op downloading.
De jaren 2014–2015 zijn een kantelpunt; toen werd duidelijk dat niet downloading het antwoord was, maar streaming. Dit benadrukt het belang, ook voor het Nederlandse innovatiebeleid, van het openhouden van opties en om niet te vroeg alles in te zetten op één innovatief alternatief.
Na 2016 groeit de omzet van de internationale muziekindustrie weer. Disruptieve innovatie ondermijnde het concurrentievermogen hier dus tijdelijk.
Auteur
Categorieën