Doorstroomvennootschappen – entiteiten die buitenlandse investeringen via Nederland laten lopen zonder substantiële economische activiteit, vaak om investeringen fiscaal gunstig te structureren – vormen een groot onderdeel van de Nederlandse financiële sector. Maar sinds de invoering van maatregelen tegen belastingontwijking, neemt de omvang al jaren gestaag af, met name doordat Amerikaanse bedrijven minder in Nederland investeren.
Eind 2024 bedroeg de totale balansomvang van de Nederlandse doorstroomsector bijna 4.600 miljard euro, maar de balans krimpt sinds de piek van 5.044 miljard in 2018 gestaag. De impact van deze daling op de Nederlandse economie is waarschijnlijk relatief klein, omdat er geen aanzienlijke economische activiteit binnen de sector plaatsvindt.
De figuur laat zien dat de daling in directe investeringen in Nederlandse doorstroomvennootschappen tot 2021 met name kwam door minder directe investeringen vanuit de eurozone, maar die hebben sindsdien weer een stijgende trend ingezet. Opvallend is echter de terugval van het Amerikaanse aandeel: hoewel Amerikaanse bedrijven na de eurolanden nog steeds de tweede positie innemen, neemt hun aandeel in de afgelopen zeven jaar sterk af, van ruim 771 miljard naar 516 miljard euro. Dit suggereert dat het met name voor Amerikaanse bedrijven minder aantrekkelijk is geworden om Nederland als doorstroomland te gebruiken.
Voor Amerikaanse multinationals was het lange tijd financieel aantrekkelijk om de winsten via Nederland naar landen met een lager belastingtarief door te zetten. Om belastingontwijking te verminderen zijn wereldwijd diverse maatregelen genomen. Zo is onder aanvoering van de OESO een wereldwijd minimumbelastingtarief van vijftien procent voor grote multinationals ingevoerd, wat het minder aantrekkelijk maakt om Nederland als doorstroomland te gebruiken. Ook heeft de Tax Cuts and Jobs Act (2018) het voor multinationals aantrekkelijker gemaakt om zich in de Verenigde Staten te vestigen.
Auteur
Categorieën