Alleenstaande starters kopen weer vaker woning

Sinds de verhoging van de overdrachtsbelasting voor beleggers in 2020 lijken koopstarters weer meer voet aan de grond te krijgen op de woningmarkt. In het eerste kwartaal van 2025 was ongeveer de helft van alle particuliere woningkopers een starter.

Er zijn verschillende soorten starters: alleen-starters, samen-starters en combi-starters, waarbij een starter samen met een doorstromer koopt. Vooral onder alleen-starters is het aantal woningaankopen sterk toege­nomen. Gemiddeld lag in 2024 het aantal aankopen door alleen-starters zelfs 25 procent hoger dan een jaar eerder. Samen-starters kochten 15 procent meer woningen, combi-starters en doorstromers zagen een stij­ging van 8 procent.

Door de hogere overdrachtsbelasting, die gericht is op het terugdringen van investeerders op de woningmarkt, worden steeds meer huurwoningen verkocht. Dit zijn vaak kleinere appartementen in het lagere prijssegment, die goed passen bij het budget van alleen-starters en die minder aantrekke­lijk zijn voor andere groepen. Het is wel onzeker of deze trend doorzet. Als deze toestroom afneemt, zal het aanbod betaalbare woningen krimpen en kunnen alleen-starters weer terrein verliezen: zij hebben vaak onvol­doende financieringsruimte voor duurdere woningen.

De figuur toont ook dat het aandeel alleen-starters met 17 procent nog altijd lager ligt dan tien jaar geleden, toen dit aandeel op 21 procent lag. Sinds 2017 kopen starters steeds vaker samen. Mogelijk komt dit door de sterke prijsstijgingen, waardoor het relatief moeilijker is geworden met alleen een hypotheek een woning te financieren. Tussen 2017 en 2024 steeg de gemiddelde woningprijs harder dan de maximale leencapaciteit. In 2017 kon een koper met een modaal inkomen nog 23 procent van de woningen kopen met alleen een hypotheek, in 2025 is dat gedaald tot 5 procent.

Combi-starters blijven redelijk stabiel in het aandeel woningaankopen. Zij zijn minder afhankelijk van een hypotheek en kopen in een hoger segment. Terwijl in het eerste kwartaal van 2025 alleen-starters gemiddeld 332.000 euro voor een woning betaalden, en samen-starters 427.000 euro, betaal­den combi-starters gemiddeld 532.000 euro.