Aandeel toeristenbelasting in gemeentebelastingen blijft beperkt

Toeristen maken net als inwoners gebruik van gemeentelijke voorzieningen. Door toeristenbelasting te heffen kan een gemeente een deel van de kosten op hen verhalen. De tarieven kenden de afgelopen jaren een behoorlijke procentuele stijging. Dit leidde tot dicussie over de hoogte van tarieven en het toenemende belang van de toeristenbelasting voor gemeenten. In euro’s blijft de stijging echter beperkt, alsook het belang van de toeristenbelasting in de totale gemeentelijke belastingopbrengst.

De toeristenbelasting is meestal een bedrag per overnachting. De figuur toont dat het gemiddeld om lage bedragen gaat: in 2026 is het gemiddelde tarief 4,54 euro (zie figuur). Tussen 2017 en 2026 is het tarief voor een hotelovernachting, gewogen naar het aantal inwoners in een gemeente,  gemiddeld 10,7 procent per jaar gestegen, maar vanwege de lage tarieven komt de gemiddelde stijging neer op slechts 0,30 euro per jaar. Gecorrigeerd voor inflatie is dit gemiddeld 0,17 euro per jaar.

Dit is een gering bedrag in vergelijking met de prijs voor een hotelovernachting, die ook is gestegen. Op basis van de CBS-consumentenprijsindex voor hotelovernachtingen stijgt de prijs van een overnachting van 100 euro in 2017 naar 130,58 euro in 2026. Dit betekent een gemiddelde jaarlijkse stijging van ongeveer 5 euro.

Het aandeel van de toeristenbelasting in de totale gemeentelijke belastingopbrengsten is weliswaar meer dan verdubbeld (van vier naar tien procent), maar blijft beperkt: in 2026 is bijna negentig procent van de belastingopbrengsten nog steeds afkomstig uit andere belastingen. De toename blijkt bovendien voor een aanzienlijk deel voor rekening te komen van Amsterdam dat de toeristenbelasting sterk verhoogt om de toeristenstroom in te dammen. In Amsterdam steeg het aandeel met 8,3 procentpunt, in de overige gemeenten steeg het aandeel met 4,0 procentpunt. Doordat de procentuele stijging aanzienlijk is en het belang van de toeristenbelasting toeneemt kan de roep om een maximumtarief ontstaan. Dit is echter geen goed idee: het beperkt gemeenten in hun mogelijkheden om het aantal toeristen te sturen en kan gemeenten met lage tarieven juist aanzetten tot verhoging.